ΑΚΟΥΣΙΑ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ … ΔΗΜΟ ΞΗΡΟΜΕΡΟΥ!

Τα αρχαία τείχη της Παλαιομάνινας λέγονται από μικρή μαθήτρια, όπως και πριν από 70 χρόνια, … «καραούλι»!

Ιστορικές πλάνες και αντεθνικές θεωρίες κυκλώνουν, χωρίς αιδώ και χωρίς ντροπή, αλλά ανεμπόδιστα και με … χειροκροτήματα, το ιστορικό χωριό επί δεκαετίες και ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, όπως ότι τα αρχαία τείχη έχτισαν οι … Τούρκοι, την «Αυλόπορτα» ο … Σουλειμάν, οι κάτοικοι είναι … «καραγκούνηδες», οι πρόγονοί τους … «εξελληνισθέντες Αλβανόβλαχοι», «μισέλληνες», «φιλοτουρκαλβανοί», «ληστές», «λωποδύτες», «αλειτούργητοι», αποφεύγουν τα χριστιανικά ονόματα και άλλα, σε πείσμα σειράς βιβλίων τοπικής ιστορίας που έχουν εκδοθεί και έχουν κυκλοφορήσει στο χωριό, αλλά χωρίς κανένα ενδιαφέρον για απόκτησή τους…

 

Του Δημήτρη Στεργίου 

1η Φωτογραφία: Η αξιέπαινη ζωγραφιά της μικρής μαθήτριας (απαλείφτηκε για ευνοήτους λόγους το όνομά της) με το ιστορικό λάθος στον τίτλο για το οποίο υπεύθυνοι είναι άλλοι, όπως και τότε που ήμουν εγώ μικρός μαθητής στο χωριό…

 

Όταν πριν από 67 χρόνια, μετά την αποφοίτησή μου από το Δημοτικό Σχολείο Παλαιομάνινας πήγα στο Γυμνάσιο της Παλαμαϊκής Σχολής Μεσολογγίου, εκεί διαπίστωσα ότι ως παιδί του χωριού, ως μικρός μαθητής του Δημοτικού Σχολείου, είχα γίνει θύμα της κακοποίησης της τοπικής ιστορίας, της στρέβλωσης της ιστορικής πραγματικότητας και της παράδοσης ακούγοντας από τους γονείς μου και άλλους συγχωριανούς μου ότι τα τείχη, την ακρόπολη, τους πύργους τα έχτισαν … Τούρκοι, ότι την ακρόπολη και άλλα σημεία των τειχών της αρχαίας πόλης την έλεγαν « «καραούλι», ενώ μάλιστα έλεγαν ότι και την «Αυλόπορτα» έχτισε ο σουλτάνος Σουλεϊμαν και ότι όλη η περιοχή τελούσε υπό την προστασία της μητέρας του! Και μία ακόμα αφόρητη πλάνη: ότι τις εσοχές στα πλαϊνά των πυλών της αρχαίας πόλης, που είχαν κατασκευαστεί για να μπαίνουν οι αμπάρες κλεισίματος με τις πόρτες, τις έκαναν πάλι οι … Τούρκοι για να βάζουν τα … καντήλια με το λάδι και το φυτίλι!!!!

 

Όλα αυτά με παρώθησαν να διαθέσω στη συνέχεια αρκετό χρόνο από τις σπουδές μου στο Γυμνάσιο, στα πανεπιστήμια και από την επαγγελματική μου δραστηριότητα αγοράζοντας και μελετώντας πάμπολλα ειδικά βιβλία και διενεργώντας πολυετείς έρευνες σε βιβλιοθήκες και στο σπίτι μου. Όλο αυτό το πολύτιμο και δυσεύρετο υλικό το τοποθετούσα σε ογκώδεις φακέλους με στόχο να το αξιοποιήσω όταν δεν θα είναι τόσο πιεστικός ο χρόνος μου λόγω της έντονης δημοσιογραφικής και συγγραφικής δραστηριότητας. Έτσι, το 1995, σε συνεννόηση με την τότε υπό τον Νίκο Γιάγκο διοίκηση του Πολιτιστικού Συλλόγου του χωριού μου έγραψα και κυκλοφόρησα με δικές μου δαπάνες το βιβλίο «Η Παλαιομάνινα από τα βάθη των αιώνων έως σήμερα», όπου διέλυα πολλές από τις πλάνες αυτές και δημιουργούσα το πρώτο υλικό για τη γνώση της άγνωστης και, κυρίως, πλήρους πλανών και ανιστόρητων λεπτομερειών της τοπικής ιστορίας του χωριού μου. Το βιβλίο αυτό εκτυπώθηκε σε πολλά αντίτυπα και προσφέρθηκε στον Σύλλογο για να το διαθέσει στους συγχωριανούς μου και να ενισχύσει τα έσοδά του. Η συνέχεια είναι απογοητευτική, καθώς η έκδοση αυτή, παρά τις προσπάθειες του Νίκου Γιάγκου, δεν συνοδεύτηκε από την αναμενόμενη ανταπόκριση, ενώ κι όταν προσφερόταν δωρεάν ελάχιστοι το έπαιρναν και, προφανώς, ελάχιστοι το διάβασαν! Είχε προηγηθεί η κυκλοφορία του βιβλίου μου τοπικής ιστορίας με τίτλο «Σελίδες από τον ξεσηκωμό του ΄21 στην Ακαρνανία» το 1971 με την ίδια απογοητευτική ανταπόκριση!!!

Στη συνέχεια, για τον ίδιο σκοπό, δηλαδή για την ενίσχυση της γνώσης γύρω από την τοπική ιστορία του χωριού μου, τη διάσωση και την ανάδειξη της πλούσιας παράδοσης του χωριού, προχώρησα στη συγγραφή, ύστερα από πολύμοχθες έρευνες και τις γνώσεις από τις φιλολογικές σπουδές μου, όπως «Τα βλάχικα έθιμα της Παλαιομάνινας με αρχαιοελληνικές ρίζες» ( Εκδόσεις Δ. Παπαδήμα, Αθήνα 2001), «Λεξικό: 4.500 μυκηναϊκές, ομηρικές, βυζαντινές και νεοελληνικές ρίζες στον βλάχικο λόγο» ( Εκδόσεις Δ. Παπαδήμα, Αθήνα 2007), «Ελληνικός πολιτισμός: Πάνω από 800 αρχαιοελληνικές λέξεις στον ελληνοβλάχικο λόγο». ( Stergiou Limited, Λονδίνο 2012). Η προσπάθεια αυτή για την αρτιότερη παρουσίαση της τοπικής ιστορίας του χωριού ενισχύθηκε και από τον ανεψιό μου και συγχωριανό μου Παναγιώτη Ζώγα με το βιβλίο του «Από τη Μητρόπολη της αρχαίας Ακαρνανίας μέχρι τη Μητρόπολη της Παλαιομάνινας» (Εκδόσεις Ατραπός, 2003).

 

                                Βίντεο

Παλαιομάνινα : Αρχαία μνημεία και φυσικά τοπία -πολιτισμός και παράδοση Κώστας Κουτουβέλης

 

Οι πλάνες διαιωνίζονται και πύκνωσαν τα τελευταία χρόνια ανεμπόδιστα, αλλά και χειροκροτούμενες!

 

Θα περίμενε, λοιπόν, κανείς ότι μετά τις ταπεινές αυτές συγγραφικές πρωτοβουλίες για την τοπική ιστορία θα δημιουργούνταν ένας ισχυρός κυματοθραύστης πλανών, θεωριών και εμμονών έξωθεν και έσωθεν. Αμ δε! Η κατάσταση επιδεινώθηκε, η αμάθεια έγινε ημιμάθεια, η οποία, ως γνωστόν, είναι χείρων της αμαθείας!

Έτσι, όταν πριν από λίγα χρόνια αποκάλυπτα με αδιάσειστα ιστορικά, γλωσσικά και λαογραφικά στοιχεία ότι κακοποιείται η τοπική ιστορία του χωριού μου και των άλλων δύο ριμένικων χωριών της Ακαρνανίας που ανήκουν στον Δήμο Ξηρομέρου, παραχαράσσεται η παράδοση, στρεβλώνεται η ιστορική πραγματικότητα και διαιωνίζονται ανιστόρητες πλάνες από ένα ντόπιο εκπαιδευτικό της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης (δάσκαλος) σε βιβλία του, από τα οποία μάλιστα το ένα εγκρίθηκε ως διδακτορική διατριβή από ελληνικό Πανεπιστήμιο και δεν αντέδρασε κανείς σχεδόν πρόεδρος αντίστοιχης Κοινότητας και, φυσικά, δήμαρχος, είπα «άφες αυτοίς, περί άλλα γάρ τυρβάζονται…»

Έτσι, όταν πάλι πριν από λίγα χρόνια αποκάλυπτα με αγανάκτηση και με γλωσσικά γρονθοκοπήματα ότι ο ίδιος συγγραφέας στα ίδια βιβλία επέμενε (μολονότι τού είχα προσφέρει τα βιβλία μου που θα αναφέρω στη συνέχεια) ότι οι πρόγονοί μου, πέρα από «εξελληνισθείσα αλβανοβλάχικη φυλή» και τις παραπάνω ύβρεις είναι και «Καραγκούνηδες», «Καραγκουνόβλαχοι», «Βλαχοκαραγκούνηδες» και κατήγγειλα με αγανάκτηση και με γλωσσικά, ιστορικά, λαογραφικά ντοκουμέντα ότι δεν έχουν καμιά σχέση με τους «Καραγκούνηδες» της Θεσσαλίας, ότι δεν έχουν στο γλωσσικό του ιδίωμα ούτε μία καραγκούνικη λέξη και ότι είναι αυτό κατάλοιπο μιας πλάνης που δημιουργήθηκε από τους κατοίκους των γύρω πόλεων (Αγρίνιο, Μεσολόγγι, Αιτωλικό) και χωριών και συγγραφεί, διότι οι ίδιοι αυτοπροσδιορίζονται μόνο ως Ριμένοι, και δεν αντέδρασε πάλι κανείς, είπα πάλι «άφες αυτοίς, ου γαρ της ιστορίας έσχον μάθησιν», όπως θα έλεγε ο Ευριπίδης!

Έτσι, όταν πάλι πριν από λίγα χρόνια αποκάλυπτα με συντριπτικά ιστορικά, γλωσσικά και λαογραφικά στοιχεία ότι κακοποιείται η τοπική ιστορία του χωριού μου και υβρίζονται οι πρόγονοι των κατοίκων τριών (από τα έξι) αυτών ριμένικων χωριών της Ακαρνανίας που ανήκουν στον Δήμο Ξηρομέρου από τον ίδιο συγγραφέα και στο ίδιο βιβλίο διαιωνίζων εκών άκων και παρουσιάζων και σχολιάζων ασμένως απίθανες ιστορίες και πλάνες παλιών συγγραφέων, όπως ότι: οι «Καραγκουνόβλαχοι» της Ακαρνανίας ανήκουν στην «ανάμικτον αλβνοαβλαχική φυλή», «έχουσι τάσιν προς ληστείαν φυσικήν», «λωποδύται μάλλον όντες», «μισούσιν ιδία τους Έλληνας, αποκαλούντες αυτούς μεν Γραικούς, εαυτούς δε Ρωμαίους», «συμπαθούσι προς τους Τουρκαλβανούς, μεθ΄ ων και συναγελάζονται μόνον», «αποστρέφονται την ιερωσύνην. Διό και σπανιώτατα Αλβανόβλαχος το ύψιστον τούτο λειτούργημα αναλαμβάνει», « ευάριθμοι φέρουσιν ονόματα Αγίων της εκκλησίας. Βαπτίζονται συνήθως παίδες γενόμενοι και εκκλησιάζονται οι πλείονες μόνον την ημέραν της Αναστάσεως του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού», «πάντων όμως αι ευχαί και αι αραί πάντοτε δια της Αλβανικής γλώσσης εκφέρονται», «η ανάμικτος αύτη αλβανοβλαχική φυλή μεθ΄ Ελλήνων μεν απ΄ αιώνων συγχρωτισθείσα εξελληνίσθη…» και είδα ότι όχι μόνο δεν αντέδρασε κανείς, αλλά πρόεδρος ριμένικου πολιτιστικού συλλόγου χαρακτήρισε μάλιστα το βιβλίο αυτό κατά την παρουσίασή σε ειδική εκδήλωση στο χωριό ως «σημαντική παρακαταθήκη για τους νέους», είπα «άφες αυτοίς ου γάρ οίδασι τι λέγουσι», μολονότι είναι εκπαιδευτικός μέσης εκπαίδευσης και μολονότι γνωρίζουν καλά ότι οι κάτοικοι των χωριών αυτών, όπως αναφέρουν και όλοι σχεδόν οι ξένοι περιηγητές αυτοπροσδιορίζονται μόνο ως … Ριμένοι και όχι ως … Βλάχοι γενικώς!!

 

Τώρα κακοποίηση της τοπικής ιστορίας και … επισήμως!

 

Τώρα όμως που είδα μια εκπληκτική ζωγραφιά ενός μικρού μέρους των τειχών της αρχαίας πόλης από μια μαθήτρια του χωριού μου με τον τίτλο «καραούλι» βροντοφώναξα με αγανάκτηση: «αιδώς, αιδώς!». Διότι, εκεί καταντήσαμε, αγαπητές μου φίλες και φίλοι. Να κακοποιείται η τοπική, αλλά και η γενική ιστορία, στην περίπτωση αυτή, και επισήμως, από τους θεσμούς, από τον Δήμο Ξημερομέρου, από το Κέντρο Δημιουργικής Απασχόλησης του Παιδιού (Κ.Δ.Α.Π.) της Παλαιομάνινας , το οποίο ανήκει στην Κοινωφελή Επιχείρηση του Δήμου Ξηρομέρου. Πρόκειται για μια αξιέπαινη πρωτοβουλία της Δημοτικής Αρχής, η οποία, όπως ανακοινώθηκε στις 10 Ιουνίου του 2021 και, ειλικρινά, ενθουσιάστηκα, προωθήθηκε στο πλαίσιο της ενίσχυσης και στήριξης των τοπικών κοινωνιών και ανάδειξης του φυσικού και ιστορικού πλούτου των περιοχών του Δήμου και με στόχο τη δημιουργική απασχόληση των παιδιών και το ζωντάνεμα της περιοχής.

 

Στο πλαίσιο αυτό, όπως διάβασα, στις 23 Μαίου του 2022 το Κέντρο Δημιουργικής Απασχόλησης του Παιδιού (Κ.Δ.Α.Π.) της Παλαιομάνινας προώθησε μια ακόμα σημαντική πρωτοβουλία, δηλαδή διοργάνωσε ένα περίπατο με τους μικρούς μαθητές στο χωριό, συνδυάζοντας, όπως τονίζεται, έτσι τη φύση, την ιστορία και τον πολιτισμό από τον οποίο είναι προικισμένο το χωριό! Έτσι είχαν την ευκαιρία οι μαθητές να δουν από κοντά και τα επισκέψιμα επιβλητικά τείχη της αρχαίας πόλης. Μετά τον περίπατό τους οι μικροί μαθητές αποτύπωσαν τις όμορφες εμπειρίες τους στο χαρτί με την πιο χαρακτηριστική ζωγραφιά εκείνη της μικρής μαθήτριας , η οποία παρουσιάζει ένα μικρό μέρος των τειχών της αρχαίας πόλης με τον τίτλο «καραούλι», με τον οποίο λιθοβολείται για μιαν ακόμα φορά η τοπική αλλά και η γενική ιστορία. Και δεν φταίει για την κακοποίηση αυτή η μικρή μαθήτρια, αλλά οι υπεύθυνοι του Κέντρου Δημιουργικής Απασχόλησης του Παιδιού (Κ.Δ.Α.Π.) της Παλαιομάνινας, οι οποίοι αφήνουν να διαιωνίζεται μία πλάνη που άκουγα κι εγώ όταν ήμουν μικρός μαθητής στο χωριό, ότι δηλαδή έλεγαν το σημείο αυτό των τειχών που αποτύπωσε η αθώα μαθήτρια και οι ντόπιοι «καραούλι», η οποία είναι τούρκικη (από τη λέξη karakοl= αστυνομικό τμήμα) ή σλάβικη (από τη λέξη karaul) που σημαίνει φρούρηση, φρουρά, σκοπιά, παρατηρητήριο ! Δηλαδή, ύστερα από 70 χρόνια, κυριαρχούν ανεμπόδιστα οι ίδιες πλάνες, ότι δηλαδή τα τείχη έχτισαν οι Τούρκοι, ο σουλτάνος Σουλεϊμάν και τα τείχη λέγονται «καραούλια», ενώ λίγα μέτρα πιο πέρα στην πυλίδα που αποκάλυψαν πρόσφατα οι ανασκαφές στην ακρόπολη ήταν αφιερωμένη στον θεό Δία με την επιγραφή «ΔΙΟΣ» δεν μπόρεσε να εξαλείψει την πλάνη αυτή.

 Σπεύδω να σημειώσω ότι δεν είναι υποχρεωμένος ο πρόεδρος της Κοινωφελούς Επιχείρησης του Δήμου Ξηρομέρου Ελευθέριος Μάντζαρης να γνωρίζει όλη την τοπική ιστορία της Παλαιομάνινας και κάθε τοπική ιστορία. Θα έπρεπε όμως για να μη γίνει η αυτή η Επιχείρηση του Δήμου Κοινοβλαβής να είχαν μεριμνήσει οι υπεύθυνοι να είχαν διαβάσει, πριν πάνε τα παιδιά περίπατο, μερικές γραμμές για την ιστορία της αρχαίας πόλης και να είχαν αντιληφθεί ότι η λέξη «καραούλι» δεν είναι ελληνική και ότι έχει παρεισφρήσει στο χωριό από χρόνια τώρα από αμαθείς και αδαείς. Κι αυτό δεν πρέπει να το επιτρέψει ένας δημόσιος θεσμός. Επίσης, θα μπορούσαν οι υπεύθυνοι πριν από την πραγματοποίηση του περιπάτου να είχαν μεριμνήσει να έχουν στα γραφεία τους βιβλία τοπικής ιστορίας και μάλιστα δωρεάν!!!

 

Στα αζήτητα ή στα αδιάφορα τα βιβλία τοπικής ιστορίας της Παλαιομάνινας

 

Θα περίμενε κανείς ότι σήμερα, ύστερα από 70 χρόνια, δεν κύκλωναν το ιστορικό χωριό πυκνούμενες συνεχώς τέτοιες πλάνες ή τέτοιες αντεθνικές θεωρίες και μάλιστα ανεμπόδιστα ή και με χειροκροτήματα. Πριν από 70 χρόνια αυτό το σκοτάδι αμάθειας, του οποίου θύμα, όπως προανέφερα, ήταν και η ταπεινότητά μου ως μικρού μαθητή, δικαιολογούνταν καθώς οι αναλφάβητοι ξεπερνούσαν το 60% (η αείμνηστη μητέρα μου και η μεγαλύτερη αδερφή μου ήταν … αναλφάβητες!) ή στο Δημοτικό Σχολείο, όπου πήγαινε μόνο το 20% -25% των παιδιών. Επίσης, το σκοτάδι αυτό των πλανών και των λαθών απλωνόταν ανεμπόδιστα καθώς δεν υπήρχαν και τα αντίστοιχα βιβλία, ενώ η παράδοση και οι θρύλοι διατηρούνταν με διηγήσεις και αφηγήσεις και από στόμα σε στόμα μαζί και με τις πλάνες που προανέφερα.

Η διαπίστωση ότι και η σημερινή μικρή μαθήτρια της Παλαιομάνινας είναι θύμα αυτής της κακοποίησης της τοπικής ιστορίας οφείλεται κυρίως στην αδιαφορία «μορφωμένων» και μη κατοίκων του χωριού, οι οποίοι στη συντριπτική τους πλειοψηφία αδιαφορούν για τη σωστή γνώση της τοπικής ιστορίας. Τα παραδείγματα είναι πολλά. Πέρα από την αδιαφορία τους να εξασφαλίζουν ακόμα και δωρεάν τα βιβλία τοπικής ιστορίας που προανέφερα, το φυλλάδιο με λεπτομέρειες για τον «βλάχικο γάμο», το cd με τα 15 παραδοσιακά πολυφωνικά ιστορικά τραγούδια που διέσωσε η Εταιρεία Φίλων των Μνημείων της Παλαιομάνινας, τις κασέτες με αναπαραστάσεις εθίμων του χωριού και πολλά άλλα, την τριμηνιαία εφημερίδα «Παλαιομάνινα», η οποία γραφόταν και χρηματοδοτούνταν αποκλειστικά από την ταπεινότητά μου επί δύο χρόνια αλλά με ελάχιστη ανταπόκριση να γίνουν συνδρομητές, μέγιστο παράδειγμα απογοήτευσης και πολιτιστικού – λαογραφικού σκοταδιού αποτελεί και η πρωτοβουλία για τη διοργάνωση των ετήσιων καλοκαιρινών πολιτιστικών εκδηλώσεων με κορυφαίο θέμα τον βλάχικο γάμο, με ομιλίες για την ιστορία του χωριού και με την πρόσκληση χορευτικών ομίλων από άλλες περιοχές. Οι αντιδράσεις και μάλιστα από μερικούς «μορφωμένους» ήταν λυσσαλέες και μάλιστα σε τέτοιο σημείο που επηρέαζαν και τους υπόλοιπους κατοίκους με τη γνωστή σκοταδιστική «καταγγελία» ότι «ο Στεργίου θέλει να φορέσουμε ξανά … φουστανέλα»!!! Ακόμα, υπενθυμίζω τα συνεχή άρθρα μου αναρτώνται στη θέση αυτή για την τοπική ιστορία της Παλαιομάνινας με αδιάφορο βλέμμα καθώς και την αγγελία που είχα κάνει πριν από δύο χρόνια για την εκδήλωση ενδιαφέροντος απόκτησης του υπό έκδοση βιβλίου μου για τη συνεχή κατοίκηση της Παλαιομάνινας επί 5.000 χρόνια και την ιστορία της κατοίκησης των Ριμένων στην περιοχή, η οποία συνοδεύτηκε από παγερή αδιαφορία!!!

 Κι όμως, η σημασία της τοπικής ιστορίας είναι μείζων, όπως προκύπτει από παραδείγματα ξένων χωρών που το έχουν εισαγάγει ως μάθημα στα σχολεία, ενώ δειλά βήματα γίνονται και στη χώρα μας! Διότι με τον όρο τοπική ιστορία εννοούμε την ιστορία που ξεκινά από τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες μιας τοπικής κοινωνίας, συνδέεται με τους τοπικούς θεσμούς και ανατροφοδοτεί την τοπική ταυτότητα και αυτογνωσία. Για τον λόγο αυτόν η σημασία και το παιδαγωγικό ενδιαφέρον της διδασκαλίας της τοπικής ιστορίας την έχουν αναδείξει σε έντονα ενδιαφέρον και ελκυστικό πεδίο μελέτης στις εκπαιδευτικά προηγμένες χώρες. Για τη χώρα μας απλώς με απογοήτευση σημειώνω ότι, ενώ η τοπική ιστορία αποτελεί πεδίο έρευνας πριν ακόμα συγκροτηθεί το ελληνικό κράτος, οι πολίτες του κράτους αυτού ποτέ δεν έδειξαν το αναγκαίο ενδιαφέρον να διαβάσουν τα σχετικά πονήματα. Έτσι, η εισαγωγή της τοπικής ιστορίας στο σχολείο είναι ενδεδειγμένη, διότι , σε αντίθεση με τη γενική ιστορία που ασχολείται με το μακρινό και απαιτεί σημαντική ικανότητα, προσφέρει στο μαθητή τη δυνατότητα να διεισδύσει στο δυσδιάκριτο και νεφελώδες παρελθόν μέσα από το απτό, να έλθει σε επαφή με τα τεκμήρια της ιστορίας του τόπου (παλαιότερα μνημεία, αρχεία, κτίσματα, εργαλεία άλλων εποχών, συνήθειες και τρόπους ζωής, σύγχρονα έργα, τοπικούς θρύλους κ.λπ.). Δηλαδή, μέσα από την έρευνα θεμάτων τοπικής κλίμακας ο μαθητής έρχεται σε επαφή με το τοπικό παρελθόν συστηματικά και αυτενεργώντας, προσεγγίζει τα προβλήματα του τόπου και τις λύσεις που δόθηκαν σε παλαιότερες εποχές, αξιολογεί παρωχημένες καταστάσεις, τις συγκρίνει με το παρόν και σφυρηλατεί σε μια έλλογη βάση τους δεσμούς του με τον τόπο στον οποίο ζη. Ο μαθητής μαθαίνει να παρατηρεί, να περιγράφει, να συγκρίνει και να εξηγεί τους λόγους για τους οποίους έλαβαν τα πράγματα τη μορφή που έχουν σήμερα στο συγκεκριμένο χώρο.

Αν γινόταν αυτό και στην Παλαιομάνινα, η μικρή μαθήτρια θα διόρθωνε τον παππού της ή τους γονείς της λέγοντας ότι τα τείχη της αρχαίας πόλης της Παλαιομάνινας δεν έχτισαν … Τούρκοι και δεν λέγονται … «καραούλι». Λέγονται όπως ονομάζεται σήμερα το χωριό, όπως αναφέρει ο Στεργίου στα βιβλία του, για παράδειγμα, δηλαδή «Μάνια», όπως το έλεγαν παλαιότερα οι ντόπιοι, ή «Μάινα» ή «Μάνη» ή «Μάνι», δηλαδή με τη βυζαντινή αυτή λέξη που σημαίνει «κάστρα», όπως έλεγαν την άγνωστης ονομασίας αυτή περιοχή οοι πρώτοι περιηγητές και οι μετέπειτα προσθέτοντας ως πρώτο συνθετικό στη λέξη «Παλαιο». Υπενθυμίζω ότι στα έγγραφα του 1821 (Γενικά Αρχεία του Κράτους), όπως αναφέρω στο βιβλίο μου «Σελίδες από τον ξεσηκωμό του ‘ 21 στην Ακαρνανία», η τοποθεσία του χωριού, όπως έγιναν και μάχες, αναφέρεται πολλές φορές μόνο ως «Παλαιομάϊνα».

 

Σε αντίθεση με την περίπτωση της Παλαιομάνινας (που γνωρίζω), σε πολλές άλλες περιοχές και τομείς εκδηλώνονται δράσεις και συλλογικότητες από φορείς και θεσμούς, όπως η Ομάδα Προφορικής Ιστορίας Κυψέλης, το πρόγραμμα Προφορικής Ιστορίας στα Χανιά αλλά και εκπαιδευτικές δράσεις Τοπικής Ιστορίας στο εναλλακτικό πολιτιστικό εργαστήρι Κέρκυρας και στα Γενικά Αρχεία του Κράτους της Αρκαδίας και της Εύβοιας, όπου εμπλέκουν τις κοινότητες στη μάθηση, την εξοικείωση και συγκέντρωση, ακόμα και συγγραφή, της δικής τους ιστορίας. Μακάρι να βρουν μιμητές και στην περιοχή μας….