Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος: «200 χρόνια μετά την Ηρωική Έξοδο, το έθνος ακουμπά με ευλάβεια στο Μεσολόγγι»

 

Κορυφώθηκαν, Κυριακή των Βαΐων, 5 Απριλίου 2026 οι λαμπρές λατρευτικές και εορταστικές εκδηλώσεις για τον εορτασμό της 200ης Επετείου της Ηρωικής Εξόδου της Φρουράς των Ελευθέρων Πολιορκημένων.

Παρουσία του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. κ. Ιερωνύμου Β’, του   Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνου Τασούλα και του Πρωθυπουργού της Ελλάδος κ. Κυριάκου Μητσοτάκη.

Στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Σπυρίδωνος τελέσθηκαν ο Όρθρος και η πολυαρχιερατική Θεία Λειτουργία, προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Χαλκίδος κ. Χρυσοστόμου, Αντιπροέδρου της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος και συλλειτουργούντων των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών Πατρών κ. Χρυσοστόμου και Πολυανής και Κιλκισίου κ. Βαρθολομαίου, Μελών της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου,  των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιεροθέου και Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνού και του Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Επιδαύρου κ. Νικοδήμου.

Στις Εορτές Εξόδου 2026 συμμετέχει, επίσης, τιμητική αντιπροσωπεία της Ιεράς Κοινότητος του Αγίου Όρους, αποτελούμενη από τον Ιερομόναχο Ιερώνυμο Σιμωνοπετρίτη, τον Μοναχό Νικόδημο Αγιοπαυλίτη και τον Ιερομόναχο Σισώη Ξενοφωντινό.

Η Ιερά Κοινότητα, ανταποκρίθηκε στην πρόσκληση του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Αιτωλίας και Ακαρνανίας και απέστειλε την τριμελή τιμητική αντιπροσωπεία, εν όψει της ελεύσεως της Ιεράς και Θαυματουργού Εικόνος της Παναγίας «Άξιον Εστί», από το Άγιον Όρος στην Ιερά Πόλη του Μεσολογγίου, την Πέμπτη 30 Απριλίου 2026.

Ακολούθησε η επίσημη Δοξολογία, προεξάρχοντος του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. κ. Ιερωνύμου Β’, ο οποίος εκφώνησε την ακόλουθη πανηγυρική ομιλία:

«Είν’ έτοιμα στην άσπονδη πλημμύρα των αρμάτων
Δρόμο να σχίσουν τα σπαθιά, κι ελεύθεροι να μείνουν,

Εκείθε με τους αδελφούς, εδώθε με το χάρο» (Διονυσίου Σολωμού, «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι», σχεδίασμα Γ΄, στ. 13.)

Τιμούμε σήμερα την ακροτελεύτια πράξη και το σπουδαιότερο πνευματικό αποτύπωμα της Ελληνικής Επαναστάσεως.

Διακόσια χρόνια μετά την Ηρωική Έξοδο, το έθνος ακουμπά με ευλάβεια στο Μεσολόγγι και όλοι μας προσκυνούμε το αιματοβαμμένο του χώμα, πάνω στο οποίο κάθε βήμα είναι μνήμη και κάθε ανάσα μας ιστορία.

Σ’ αυτόν τον τόπο η ιστορία δεν είναι κοινό ανάγνωσμα, αλλά ιερό βίωμα. Η Έξοδος δεν είναι απλή ιστορική λεπτομέρεια, αλλά η έμπρακτη και βιωματική απόδειξη ότι η Ελευθερία δεν κατακτιέται με ευχολόγια, αλλά με θυσίες και αίματα. Είναι το κρίσιμο εκείνο σημείο, όπου οι Μεσολογγίτες, γυμνοί από κάθε υλικό στήριγμα, αναμετρήθηκαν με την ψυχή τους και επέλεξαν την ελευθερία.

Στάθηκαν όρθιοι απέναντι στο σκοτάδι και το νίκησαν με το φως της συνείδησής τους. Μας δίδαξαν την αληθινή ελευθερία, που δεν μετριέται με την χρονική έκταση της ζωής ή την κατίσχυση των δικαιωμάτων, ενίοτε εις βάρος των άλλων, αλλά με την ποιότητα του θανάτου. Επέλεξαν να πεθάνουν ελεύθεροι, παρά να ζήσουν ατιμασμένοι και σκλαβωμένοι

Της Εξόδου το Ανάγνωσμα γυρίζει τις μνήμες μας τις πρώτες πρωινές ώρες του Απριλίου του 1826. Ξημέρωμα Κυριακής των Βαΐων. Στην καρδιά της άνοιξης, που η γη ανθοστολίζεται, ο ήλιος καταυγάζει τα πάντα, οι αισθήσεις αναρριγούν, διψασμένες για ζωή και δημιουργία, επέλεξαν οι «Ελεύθεροι πολιορκημένοι» να εξέλθουν εκ του θανάτου εις την ζωήν.

Είχαν προηγηθεί δώδεκα μήνες σκληρής πολιορκίας. Οι κρουνοί του ανεφοδιασμού είχαν πλέον κλείσει. Τις αντιστάσεις τους λύγισαν και τις σωματικές τους δυνάμεις κατέβαλαν η πείνα, οι ασθένειες, η εξαθλίωση και όχι η φοβέρα του εχθρού. Εκείνος, πολλές φορές, τους πρότεινε παράδοση και συνθηκολόγηση με όρους ευνοϊκούς.

Η επιλογή της Εξόδου ήταν πλέον, μονόδρομος, για να βγουν από την τραγικότητα του αργού θανάτου και την ατιμωτική παράδοση των επιζώντων. Γι’ αυτό, διέλυσε τον φόβο τους και επέδρασε καταλυτικά στο ηθικό τους.

Πλέον, κατά τον  Μεσολογγίτη μεγάλο ποιητή Κωστή Παλαμά, «δεν υπήρχαν εντός των τειχών ούτε άνδρες, ούτε γυναίκες, ούτε γέροντες, ούτε παιδιά, ούτε ασθενείς, ούτε πληγωμένοι. Υπήρχαν, απλούστατα, ήρωες».

Το σχέδιο της Εξόδου κατήρτισε και υπαγόρευσε ο θρυλικός και μαρτυρικός Επίσκοπος Ρωγών Ιωσήφ. Επρόκειτο για κείμενο ιερό, που άρχιζε με την επίκληση «εις το όνομα της Αγίας και Ομοουσίου Τριάδος». Ήταν ένας συνδυασμός πίστεως και φιλοπατρίας, που περιέγραψε με την αθάνατη πένα του ο Εθνικός μας Ποιητής Διονύσιος Σολωμός: «Σκέψου βαθειά και σταθερά τη φύση της Ιδέας, πριν πραγματοποιήσεις το ποίημα. Εις αυτό θα ενσαρκωθεί το ουσιαστικότερο και υψηλότερο περιεχόμενο της αληθινής ανθρώπινης φύσης, η Πίστη και η Πατρίδα…»

Η απόφαση της Εξόδου εκφράζει την βαθειά πίστη των Μεσολογγιτών, των Σουλιωτών και των άλλων πολιορκημένων στον Θεό. Είχαν επίγνωση, ότι το Γένος πορεύεται στον χρόνο και στην ιστορία σε μια πορεία Σταυροαναστάσιμη.

Γνώριζαν, ότι σε ανθρώπους που έχουν στην καρδιά τους τον Χριστό και στα χείλη τους την Πατρίδα δεν ταιριάζει η παράδοση, η υποταγή· δεν είναι επιλογή η σκλαβιά. Έτσι, η Έξοδος δεν ήταν απλώς μια στρατιωτική πράξη ηρωισμού και απελπισίας, αλλά μία Λειτουργική πράξη, προέκταση της τελευταίας Θείας Λειτουργίας, όπου ο Ρωγών Ιωσήφ τους μετέδωσε την όντως Ζωή, το Σώμα και το Αίμα του Χριστού, όλοι μαζί ομολόγησαν πίστη στον Χριστό του Σταυρού και της Αναστάσεως και ξεκίνησαν την πορεία προς την αθανασία.

Σήμερα, δύο αιώνες μετά, το Μεσολόγγι μας καλεί ξανά σε Έξοδο. Όχι με όπλα, αλλά με συνείδηση.

Όχι με αίμα, αλλά με ευθύνη. Μας καλεί να εξέλθουμε από την αδιαφορία, τον ατομισμό, την λήθη των αξιών. Να επαναπροσδιορίσουμε τί σημαίνει Ελευθερία, τί σημαίνει θυσία, τί σημαίνει να ανήκεις σε έναν λαό που δεν έμαθε να ζει γονατισμένος.

Ας μετατρέψουμε όλοι την μνήμη σε πνευματική δύναμη, την ιστορία σε Παιδεία και την πίστη σε τρόπο και πράξη ζωής.

Το φως της Εξόδου μάς καλεί και σήμερα, όπως τότε· οφείλουμε να βαδίσουμε προς αυτό. Με πίστη, με ενότητα, με θάρρος. Γιατί μόνο όποιος τολμά την Έξοδο αξιώνεται το Φως.

Υποκλινόμαστε στη μνήμη των Ηρώων, γνωστών και αγνώστων.

Και μετατρέπουμε τήν Εξοδο από ιστορική μνήμη σε ζωντανή πράξη — σε κανόνα ζωής για το παρόν και το μέλλον μας.

Ας γίνουμε, λοιπόν, άξιοι φορείς της. Ας κρατήσουμε το Φως άσβεστο μέσα μας.

Και όταν έρθει η ώρα της δικής μας δοκιμασίας, ας μη δειλιάσουμε. Ας βαδίσουμε ευθεία Ας βαδίσουμε ευθεία προς το Φως — ώστε η πορεία μας να γίνει κι αυτή μαρτυρία, κι η ζωή μας μια νέα Έξοδος».

Αμέσως μετά ξεκίνησε η ιερά λιτανευτική Πομπή με την συμμετοχή μαθητών των Σχολείων της Ιεράς Πόλεως, φιλαρμονικών και μελών πολιτιστικών συλλόγων του Νομού Αιτωλοακαρνανίας και άλλων Νομών.

Με την ιερά λιτανεία μεταφέρθηκε η Εικόνα της Εξόδου, το Ιερό Λάβαρο και ο Σταυρός Ευλογίας του Επισκόπου Ρωγών Ιωσήφ στον Κήπο των Ηρώων της Ιεράς Πόλεως.

Στον Τύμβο, όπου φυλάσσονται τα οστά των πεσόντων, τελέσθηκε επιμνημόσυνη  δέηση υπέρ αναπαύσεως «των αειμνήστων αγωνιστών και προμάχων της Ιεράς Πόλεως του Μεσολογγίου, Ιωσήφ και Πορφυρίου των Αρχιερέων και πάντων των μετ’ αυτών εν τη ηρωική Εξόδω αγωνισαμένων και πεσόντων πατέρων και αδελφών ημών, Ελλήνων τε και Φιλελλήνων».

Ακολούθησαν η κατάθεση στεφάνου από τον Εξοχώτατο Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνο Τασούλα και η εκφώνηση του πανηγυρικού της ημέρας από τον Εξοχώτατο Πρωθυπουργό κ. Κυριάκο Μητσοτάκη, ενώ η υψίφωνος κα Βίβιαν Ντάγκλας απέδωσε το μοιρολόι «Να ζει το Μεσολόγγι».

Τιμώμενη Χώρα κατά τον φετινό εορτασμό ήταν η Γαλλία και τιμώμενος Δήμος, ο Δήμος Κεντρική Κερκύρας και Διαποντίων Νήσων.

Το απόγευμα, η Εικόνα της Εξόδου, το Ιερό Λάβαρο και ο Σταυρός Ευλογίας του Επισκόπου Ρωγών Ιωσήφ θα επιστρέψουν με λιτανευτική πομπή στην αίθουσα του Μουσείου Ιστορίας και Τέχνης, όπου φυλάσσονται μόνιμα.

Μπορείτε να δείτε φωτογραφίες στον ακόλουθο σύνδεσμο   

 https://photos.app.goo.gl/LuKVzoEeYxopZ2Uq5