ΞΗΡΟΜΕΡΟ: Δικαστική δικαίωση αιρετών που είχαν τεθεί αντιμέτωποι με διαδικασίες έκπτωσης λόγω οικονομικών οφειλών προς τους δήμους.

 

Σημαντική εξέλιξη για την τοπική αυτοδιοίκηση αποτελεί η  δικαστική δικαίωση αιρετών που είχαν τεθεί αντιμέτωποι με διαδικασίες έκπτωσης  λόγω οικονομικών οφειλών προς τους δήμους. 

Το Συμβούλιο της Επικρατείας, εξετάζοντας σχετικές υποθέσεις, έκρινε ΟΡΙΣΤΙΚΑ ότι η επιβολή αυστηρών διοικητικών κυρώσεων χωρίς επαρκή έλεγχο των πραγματικών περιστατικών και των συνθηκών των οφειλών παραβιάζει βασικές αρχές της αναλογικότητας και της χρηστής διοίκησης.

Οι υποθέσεις αφορούσαν δημοτικούς συμβούλους και αιρετούς που είχαν βεβαιωμένες οφειλές. Με βάση τη νομοθεσία περί εκλογιμότητας και ασυμβιβάστων, είχαν κινηθεί διαδικασίες έκπτωσης από τα αξιώματά τους, με το επιχείρημα ότι η ύπαρξη ληξιπρόθεσμων χρεών συνιστά λόγο απώλειας της ιδιότητας του αιρετού.

Ωστόσο, το ανώτατο δικαστήριο διαπίστωσε ότι σε αρκετές περιπτώσεις δεν είχε προηγηθεί ουσιαστικός έλεγχος για το εάν οι οφειλές ήταν πράγματι οριστικές, αν υπήρχαν διακανονισμοί ή διοικητικές εκκρεμότητες, καθώς και αν οι ενδιαφερόμενοι είχαν λάβει εγκαίρως γνώση των σχετικών πράξεων. 

Το ανώτατο δικαστήριο έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στην αρχή της αναλογικότητας, επισημαίνοντας ότι η απομάκρυνση ενός εκλεγμένου εκπροσώπου αποτελεί εξαιρετικά σοβαρό μέτρο που δεν μπορεί να εφαρμόζεται αυτοματοποιημένα.

Επεσήμανε ότι η καθαίρεση ενός εκλεγμένου εκπροσώπου δεν αποτελεί απλή διοικητική κύρωση αλλά παρέμβαση στη δημοκρατική εκπροσώπηση των πολιτών. Για τον λόγο αυτό, οι αποφάσεις έκπτωσης απαιτούν αυξημένη αιτιολόγηση και αυστηρό έλεγχο νομιμότητας.

Από πλευράς των αιρετών , η απόφαση χαρακτηρίζεται ως «δικαίωση της δημοκρατικής εκπροσώπησης», με το επιχείρημα ότι οι πολίτες είναι εκείνοι που αποφασίζουν για την πολιτική τύχη των εκλεγμένων εκπροσώπων τους και όχι αυτοματοποιημένες διοικητικές διαδικασίες.

Σε μια περίοδο οικονομικής πίεσης για νοικοκυριά, επαγγελματίες αλλά και  για τους ίδιους τους αιρετούς, που η  δημοτική αρχή  εντείνει  τις διαδικασίες είσπραξης ληξιπρόθεσμων οφειλών,η υπόθεση αναδεικνύει ένα βαθύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα η τοπική αυτοδιοίκηση,τη σύγκρουση ανάμεσα στην αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία και στην ανάγκη διατήρησης της πολιτικής σταθερότητας και της δημοκρατικής νομιμοποίησης.