Χωροταξικό για τον τουρισμό στην Αιτωλοακαρνανία: Επτά Δημοτικές Ενότητες στις περιοχές πρώιμης ανάπτυξης

Αλλαγές και στην Αιτωλοακαρνανία φέρνει το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, με επτά Δημοτικές Ενότητες να εντάσσονται στις περιοχές πρώιμης ανάπτυξης και το ενδιαφέρον να στρέφεται στα κίνητρα για νέες τουριστικές επενδύσεις.

Το Νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό παρουσιάστηκε από τα συναρμόδια υπουργεία Περιβάλλοντος και Τουρισμού στοχεύοντας στη βιώσιμη ανάπτυξη, και τη διασφάλιση του φυσικού και πολιτιστικού αποθέματος της χώρας.Σύμφωνα με τα δύο υπουργεία, το κείμενο θα παραμείνει αναρτημένο έως τις 25 Μαΐου για υποβολή προτάσεων και σχολίων από τους αρμόδιους φορείς, ενώ στόχος είναι η υπογραφή της σχετικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ) έως τα τέλη Μαΐου.

Κεντρικός άξονας του νέου πλαισίου είναι η μετάβαση σε ένα τουριστικό μοντέλο χαμηλότερου περιβαλλοντικού αποτυπώματος, με ορθολογική διαχείριση φυσικών πόρων και προστασία της βιοποικιλότητας. Παράλληλα, προβλέπεται ανάπτυξη σύγχρονων υποδομών, ενίσχυση οργανωμένων μορφών χωροθέτησης και επιτάχυνση διαφανών διαδικασιών αδειοδότησης.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη χωρική εξισορρόπηση της τουριστικής δραστηριότητας, ώστε να μειωθούν οι πιέσεις σε κορεσμένες περιοχές και να αναδειχθούν νέοι προορισμοί. Η βασική κατηγοριοποίηση γίνεται με βάση την ένταση του τουριστικού φαινομένου, λαμβάνοντας κυρίως υπόψη τον αριθμό των τουριστικών κλινών σε σχέση με την έκταση και τον μόνιμο πληθυσμό κάθε Δημοτικής Ενότητας.

Τι ισχύει στην Αιτωλοακαρνανία: Ποια τα όρια στη δόμηση

Η Αιτωλοακαρνανία, όπως είναι αναμενόμενο, εντάσσεται στις μη τουριστικά αναπτυγμένες περιοχές, δηλαδή στις περιοχές ενίσχυσης ειδικής ανάπτυξης, και μόνο οι Δημοτικές Ενότητες Αγρινίου, Μεσολογγίου, Βόνιτσας, Παλαίρου, Αλυζίας, Ναυπάκτου και Αντιρρίου εντάσσονται στην κατηγορία των περιοχών πρώιμης ανάπτυξης.

Έτσι αν αντιθέσει με τις αναπτυγμένες ή αναπτυσσόμενες τουριστικά περιοχές, η απαιτούμενη αρτιότητα για την ανέγερση νέων ξενοδοχείων σε εκτός σχεδίου περιοχές για τις περιοχές χαμηλής τουριστικής πίεσης, όπως η Αιτωλοακαρνανία, παραμένει στα 8 στρέμματα, ενώ αυξάνεται στα 12 στρέμματα για τις ενδιάμεσες κατηγορίες και στα 16 στρέμματα για τις κορεσμένες περιοχές κατηγορίας.

Για τις κορεσμένες περιοχές προβλέπεται ανώτατο όριο 100 κλινών για νέες τουριστικές μονάδες, ενώ σε άλλες κατηγορίες περιοχών το όριο ορίζεται στις 350 κλίνες. Στις περιοχές χαμηλότερης τουριστικής πίεσης δεν προβλέπονται συγκεκριμένοι περιορισμοί.

Αυστηρή προστασία στη παράκτια ζώνη

Ιδιαίτερη πρόβλεψη κάνει το ειδικό χωροταξικό για την παράκτια ζώνη, όπου στα πρώτα 25 μέτρα από την ακτογραμμή απαγορεύεται πλήρως κάθε κατασκευή, με εξαίρεση τις αναγκαίες υποδομές για την πρόσβαση ατόμων με αναπηρία.

Ειδικές προβλέψεις θα υπάρξουν και για την βραχυχρόνια μίσθωση με την υπουργό Τουρισμού να δηλώνει ότι το ζήτημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με αποσπασματικές παρεμβάσεις, αλλά απαιτεί συνολικό σχεδιασμό στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στρατηγικής για τον τουρισμό.

Λείπουν οι επενδύσεις

Στην περίπτωση της Αιτωλοακαρνανίας και ευρύτερα της Δυτικής Ελλάδας ο τουρισμός αναπτύσσεται ασθμαίνοντας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου σε βάθος δεκαετίας μεταξύ 2015 και 2025 μόνο επτά μονάδες προστέθηκαν στο ξενοδοχειακό δυναμικό της Αιτωλοακαρνανίας αυξάνοντας τις κλίνες κατά περίπου 700. Έτσι η Αιτωλοακαρνανία κατέχει μόνο 4.173 κλίνες από τις 20.000 κλίνες στη Δυτική Ελλάδα και μόνο 11 από τα 80 ξενοδοχεία της  έχουν περισσότερα από τρία αστέρια (με μόλις ένα πεντάστερο).

Το επενδυτικό έλλειμμα είναι πασιφανές και είναι προφανές πως δεν γίνεται να αναπτυχθεί ο τουρισμός χωρίς ξενοδοχεία και δη πεντάστερα, αν θέλουμε να μιλάμε για μεγαλύτερη αύξηση των τουριστικών εσόδων.

Αν το νέο χωροταξικό, που στοχεύει να μειωθούν οι πιέσεις σε κορεσμένες περιοχές και να αναδειχθούν νέοι προορισμοί, επιτύχει δυνητικά ωφελημένη μπορεί να είναι η Αιτωλοακαρνανία. Όμως υπάρχουν πολλές περιοχές ανά την Ελλάδα, μη τουριστικά ανεπτυγμένες όπως η Αιτωλοακαρνανία, που θα θέλουν να αποκτήσουν ανάλογο όφελος. Επομένως το ζητούμενο είναι τα κίνητρα, όντως να φέρουν επενδύσεις στην περιοχή.

Περιοχές πρώιμης ανάπτυξης (Δ.Ε. Αγρινίου, Μεσολογγίου, Βόνιτσας, Παλαίρου, Αλυζίας, Ναυπάκτου και Αντιρρίου)

Κατευθύνσεις:

1. Παροχή κινήτρων για εκσυγχρονισμό υφιστάμενων τουριστικών καταλυμάτων (κύριων ή/και μη κύριων) με αναβάθμιση αυτών (3 ή 4 ή 5 αστέρων/κλειδιών), συμπληρώσεις στα κύρια τουριστικά καταλύματα με εγκαταστάσεις ειδικής τουριστικής υποδομής, δυνατότητα συνδυαστικής λειτουργίας με ειδικές μορφές τουρισμού και εγκαταστάσεις ειδικής τουριστικής υποδομής.

2. Παροχή κινήτρων για την ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού και ειδικών τουριστικών υποδομών.

3. Παροχή κινήτρων για τη μετατροπή παραδοσιακών ή διατηρητέων κτιρίων σε ξενοδοχειακές μονάδες.

4. Παροχή κινήτρων για αναβάθμιση υφιστάμενων τουριστικών καταλυμάτων, ως προς την κατηγοριοποίηση βάσει περιβαλλοντικής απόδοσης με το νέο σύστημα κατάταξης καταλυμάτων βάσει περιβαλλοντικών κριτηρίων (άρ. 5Α ν. 4276/2014).

5. Παροχή κινήτρων για την κατασκευή νέων τουριστικών καταλυμάτων εφόσον αυτά ανήκουν στις κατηγορίες δύο (2), τριών (3), τεσσάρων (4) ή πέντε (5) αστέρων/κλειδιών και κατατάσσονται στην ανώτερη κατηγορία περιβαλλοντικής απόδοσης, σύμφωνα με το άρθρο 5Α του ν. 4276/2014. Η ίδια πρόβλεψη εφαρμόζεται και στην περίπτωση επέκτασης υφιστάμενου καταλύματος.

6. Παροχή κινήτρων για την ανάπτυξη οργανωμένων τουριστικών κατασκηνώσεων πολυτελούς διαβίωσης (glamping), όπως αυτές ορίζονται στην παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 4276/2014 (Α΄155), ως μορφής τουριστικών καταλυμάτων χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος.

7. Αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων οικισμών που παρουσιάζουν αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον, με τη μετατροπή κτιρίων σε καταλύματα ή και με νέες
μεγαλύτερου μεγέθους επενδύσεις με κίνητρα είτε προς τους σημερινούς ιδιοκτήτες είτε προς ενδιαφερόμενους επενδυτές

8. Προσδιορισμός και υποστήριξη «δικτύων τουριστικών προορισμών», με έμφαση σε δίκτυα που περιλαμβάνουν και προορισμούς των περιοχών Β ή Γ.

Ρυθμίσεις:

1. Μέχρι τον καθορισμό χρήσεων γης, όρων και περιορισμών δόμησης από εργαλεία πολεοδομικού σχεδιασμού πρώτου επιπέδου στις εκτός σχεδίου περιοχές (παρ. 1, άρθρο 32 του ν. 4759/2020), για την ανέγερση νέων ξενοδοχείων (ν. 4276/2014, αρ. 1, παρ. 2, περ. α, υποπερ. αα), το ελάχιστο απαιτούμενο εμβαδόν γηπέδου αυξάνεται σε οκτώ (8) στρέμματα.

2. Επιτρέπεται η κατασκευή νέων τουριστικών καταλυμάτων σε κατηγορίες δύο (2), τριών (3), τεσσάρων (4) ή πέντε (5) αστέρων/κλειδιών. Η ρύθμιση αυτή εφαρμόζεται και στην περίπτωση επέκτασης υφιστάμενου καταλύματος.

Περιοχές ενίσχυσης ειδικής ανάπτυξης (λοιπή Αιτωλοακαρνανία)

Κατευθύνσεις:

1. Παροχή κινήτρων για την ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού και εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής υποδομής.

2. Παροχή κινήτρων για τη μετατροπή παραδοσιακών ή διατηρητέων κτιρίων σε τουριστικές μονάδες

3. Παροχή κινήτρων για αναβάθμιση υφιστάμενων τουριστικών καταλυμάτων, ως προς την κατηγοριοποίηση βάσει περιβαλλοντικής απόδοσης με το νέο σύστημα κατάταξης καταλυμάτων βάσει περιβαλλοντικών κριτηρίων (άρ. 5Α ν. 4276/2014).

4. Παροχή κινήτρων για την ανάπτυξη οργανωμένων τουριστικών κατασκηνώσεων πολυτελούς διαβίωσης (glamping), όπως αυτές ορίζονται στην παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 4276/2014 (Α΄155), ως μορφής τουριστικών καταλυμάτων χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος.

5. Αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων οικισμών που παρουσιάζουν αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον, με τη μετατροπή κτιρίων σε καταλύματα ή και με νέες
μεγαλύτερου μεγέθους επενδύσεις με κίνητρα είτε προς τους σημερινούς ιδιοκτήτες είτε προς ενδιαφερόμενους επενδυτές.

6. Παροχή κινήτρων από τα εργαλεία πολεοδομικού σχεδιασμού πρώτου επιπέδου στο πλαίσιο της παρ. 2 του άρθρου 32 και των άρθρων 34 έως 38 του ν. 4759/2020 (όπως ευνοϊκότεροι όροι δόμησης, μείωση των απαιτούμενων κριτηρίων του άρθρου 38 κ.λπ.).

Ρυθμίσεις: Μέχρι τον καθορισμό χρήσεων γης, όρων και περιορισμών δόμησης από εργαλεία πολεοδομικού σχεδιασμού πρώτου επιπέδου στις εκτός σχεδίου περιοχές (παρ. 1, άρθρο 32 του ν. 4759/2020), για την ανέγερση νέων ξενοδοχείων (ν. 4276/2014, αρ. 1, παρ. 2, περ. α, υποπερ. αα), το ελάχιστο απαιτούμενο εμβαδόν γηπέδου αυξάνεται σε οκτώ (8) στρέμματα.

Δημήτρης Παπαδάκης – Εφημερίδα «Συνείδηση»