Ξηρόμερο: Όταν η σιωπή γίνεται πολιτική στάση...

Στην αυτοδιοίκηση, οι χρηματοδοτήσεις και τα έργα είναι ο ένας δείκτης αξιολόγησης μιας δημοτικής αρχής. Ο άλλος, εξίσου σημαντικός, είναι η ποιότητα του δημόσιου διαλόγου. 

Γιατί μια τοπική κοινωνία προχωρά όταν οι αποφάσεις κρίνονται, οι απόψεις συγκρούονται δημιουργικά και οι πολίτες συμμετέχουν ενεργά. Και ακριβώς σε αυτό το σημείο το Ξηρόμερο δείχνει να αντιμετωπίζει ένα έλλειμμα που γίνεται ολοένα και πιο εμφανές.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η σημερινή δημοτική αρχή έχει καταφέρει να καταγράψει ένα θετικό αποτύπωμα, κυρίως στον τομέα της εξασφάλισης χρηματοδοτήσεων.

 Μέσα στη θητεία της εντάχθηκαν σημαντικά έργα σε χρηματοδοτικά προγράμματα, εξασφαλίστηκαν πόροι που για χρόνια έμοιαζαν άπιαστοι και δημιουργήθηκαν προϋποθέσεις για την υλοποίηση παρεμβάσεων που μπορούν να αλλάξουν την εικόνα του Δήμου.

Η επιτυχία αυτή δεν είναι ούτε αυτονόητη ούτε πρέπει να υποβαθμίζεται. Η διεκδίκηση χρηματοδοτήσεων απαιτεί σωστή προετοιμασία, οργανωμένες υπηρεσίες και συνεχή προσπάθεια.

 Είναι ένα στοιχείο που πιστώνεται στη σημερινή διοίκηση και αναγνωρίζεται ακόμη και από ανθρώπους που δεν ανήκουν στον πολιτικό της χώρο.

Όμως, όσο σημαντικά κι αν είναι τα έργα, δεν αρκούν από μόνα τους για να χαρακτηρίσουν υγιή τη λειτουργία μιας τοπικής δημοκρατίας.

Γιατί την ίδια στιγμή που ο Δήμος παρουσιάζει κινητικότητα στα έργα, παρατηρείται μια πρωτοφανής ακινησία στον δημόσιο διάλογο.

Εκείνοι που στο παρελθόν πρωταγωνιστούσαν στα αυτοδιοικητικά δρώμενα, σήμερα μοιάζουν να έχουν επιλέξει τη σιωπή.

Παλαιοί αυτοδιοικητικοί παράγοντες, πρόσωπα που για χρόνια δεν άφηναν καμία απόφαση ασχολίαστη, που εξέδιδαν ανακοινώσεις, έδιναν συνεντεύξεις και ασκούσαν έντονη -πολλές φορές σκληρή- κριτική στις εκάστοτε δημοτικές αρχές, σήμερα εμφανίζονται εξαιρετικά συγκρατημένοι.

Και το παράδοξο είναι ότι αρκετοί από αυτούς δεν συμφωνούν με όλες τις επιλογές της σημερινής δημοτικής αρχής. Σε ιδιωτικές συζητήσεις εκφράζουν προβληματισμούς, επισημαίνουν αδυναμίες και ασκούν κριτική σε συγκεκριμένους χειρισμούς. Όμως αυτή η κριτική σπάνια φτάνει στη δημόσια σφαίρα.

Τι άλλαξε;

Πρόκειται για πολιτική ωριμότητα ή για πολιτική αμηχανία;

Είναι μια συνειδητή επιλογή αναμονής μέχρι να ξεκαθαρίσει το αυτοδιοικητικό τοπίο; 

Είναι η παραδοχή ότι το θετικό ισοζύγιο της δημοτικής αρχής, ιδιαίτερα στο επίπεδο των χρηματοδοτήσεων, δυσκολεύει την ανάπτυξη μιας συνολικής αντιπολιτευτικής ρητορικής; 

Ή μήπως απουσιάζει ένα πειστικό εναλλακτικό σχέδιο για την επόμενη ημέρα;

Όποια κι αν είναι η απάντηση, η πραγματικότητα είναι μία: το Ξηρόμερο έχει χάσει μεγάλο μέρος του δημόσιου αυτοδιοικητικού διαλόγου που χαρακτήριζε προηγούμενες περιόδους.

Ακόμη πιο έντονη είναι η εικόνα της δημοτικής αντιπολίτευσης.

Σε μια εποχή που λαμβάνονται κρίσιμες αποφάσεις για το μέλλον του Δήμου, η δημόσια παρουσία της είναι  αόρατη. Ανακοινώσεις για σημαντικά ζητήματα σπανίζουν, δημόσιες παρεμβάσεις καταγράφονται μηδενικές, ενώ οι εξελίξεις περνούν χωρίς καμία ουσιαστική πολιτική τοποθέτηση.

Η αντιπολίτευση δεν υπάρχει μόνο για να συμμετέχει στις συνεδριάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου. Ο θεσμικός της ρόλος είναι να βρίσκεται καθημερινά δίπλα στην κοινωνία, να ελέγχει τη διοίκηση, να αναδεικνύει προβλήματα, να προτείνει λύσεις και να εκφράζει όσους έχουν διαφορετική άποψη.

Σήμερα, όμως, αυτή η θεσμική λειτουργία δείχνει να υπολειτουργεί.

Και αυτό ίσως είναι το μεγαλύτερο έλλειμμα της σημερινής αυτοδιοικητικής πραγματικότητας.

Γιατί μια ισχυρή δημοτική αρχή δεν έχει να φοβηθεί μια σοβαρή αντιπολίτευση. Αντίθετα, γίνεται καλύτερη μέσα από τον διάλογο, την τεκμηριωμένη κριτική και τον ουσιαστικό έλεγχο.

Την ίδια στιγμή, μεγάλα ζητήματα που αφορούν το μέλλον του τόπου δεν προκαλούν την κινητικότητα που θα περίμενε κανείς. Η πορεία των έργων, η καθημερινότητα των δημοτών, οι υποδομές, η ύδρευση, η αξιοποίηση της δημοτικής περιουσίας, η αγροτική ανάπτυξη, ο τουρισμός, η τοπική οικονομία και το δημογραφικό παραμένουν θέματα που χρειάζονται συνεχή δημόσια συζήτηση.

Κι όμως, οι φωνές είναι λίγες.

Ακόμη και οι ίδιοι οι πολίτες εμφανίζονται περισσότερο παρατηρητές παρά συμμέτοχοι. Η απογοήτευση, η γενικότερη απαξίωση της πολιτικής έχουν οδηγήσει αρκετούς στην αποστασιοποίηση από τα κοινά.

Το αποτέλεσμα είναι ένας Δήμος που παράγει έργο, αλλά ταυτόχρονα στερείται της έντονης δημόσιας συζήτησης που θα έπρεπε να συνοδεύει κάθε σημαντική απόφαση.

Η αναγνώριση του θετικού έργου της σημερινής δημοτικής αρχής δεν μπορεί να σημαίνει απουσία κριτικής. Όπως και η κριτική δεν μπορεί να μετατρέπεται σε στείρα αντιπαράθεση.

Η τοπική αυτοδιοίκηση χρειάζεται ισορροπίες: μια διοίκηση που να συνεχίζει να διεκδικεί και να υλοποιεί έργα, μια αντιπολίτευση που να ασκεί ουσιαστικό έλεγχο, παλαιά στελέχη που να καταθέτουν την εμπειρία τους και πολίτες που να συμμετέχουν ενεργά.

Γιατί, στο τέλος της ημέρας, το μεγάλο ερώτημα δεν είναι μόνο πόσα έργα θα γίνουν στο Ξηρόμερο. Είναι αν ο τόπος θα ξαναβρεί τη ζωντάνια του δημόσιου διαλόγου. 

Γιατί χωρίς διάλογο, χωρίς κριτική και χωρίς συμμετοχή, ακόμη και τα σημαντικότερα έργα κινδυνεύουν να χάσουν ένα βασικό συστατικό της δημοκρατίας: την κοινωνική λογοδοσία.