Σοβαρά περιβαλλοντικά και θεσμικά κενά στις νέες προτεινόμενες ρυθμίσεις για τις υδατοκαλλιέργειες Η ΑΚΤΑΙΑ ζητά ουσιαστικές αλλαγές πριν το νομοσχέδιο κατατεθεί στη Βουλή
10 Σεπτεμβρίου 2026
Η ΑΚΤΑΙΑ καλεί το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να αναθεωρήσει ουσιαστικά τα άρθρα 22–30 του προτεινόμενου νομοσχεδίου για την αλιεία και τις υδατοκαλλιέργειες πριν από την κατάθεσή του στη Βουλή.
Η βασική ανησυχία είναι σαφής: οι προτεινόμενες ρυθμίσεις δεν προστατεύουν επαρκώς το περιβάλλον, δεν εξασφαλίζουν ανεξάρτητους ελέγχους και δεν προβλέπουν δημόσια πρόσβαση στα δεδομένα. Παράλληλα ενισχύουν την επιρροή του ίδιου του κλάδου χωρίς να εξασφαλίζουν ουσιαστική συμμετοχή της τοπικής αυτοδιοίκησης, των παράκτιων αλιέων και των άμεσα επηρεαζόμενων κοινωνιών στη λήψη αποφάσεων.
Με πρωτοβουλία του Rauch Foundation, η MacAlister Elliott & Partners (MEP) πραγματοποίησε τεχνική αξιολόγηση των προτεινόμενων ρυθμίσεων και κατέθεσε συγκεκριμένες προτάσεις στη δημόσια διαβούλευση.
Περισσότερη επιρροή στον κλάδο – χωρίς αντίστοιχη φωνή στις τοπικές κοινωνίες
Η εκπροσώπηση των παραγωγών στο Εθνικό Συμβούλιο Υδατοκαλλιεργειών ενισχύεται, ενώ δεν προβλέπεται εγγυημένη εκπροσώπηση της τοπικής αυτοδιοίκησης, των παράκτιων αλιέων ή των άμεσα επηρεαζόμενων κοινωνιών.
Παράλληλα, οι φορείς που διαχειρίζονται τις ΠΟΑΥ και στους οποίους συμμετέχουν οι ίδιες οι επιχειρήσεις υδατοκαλλιέργειας, έχουν σημαντικό ρόλο στην περιβαλλοντική παρακολούθηση. Οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να ελέγχουν ουσιαστικά τον εαυτό τους. Χρειάζονται ανεξάρτητοι έλεγχοι, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση, δημόσια εποπτεία και δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων.
Η ανισορροπία αυτή είναι ιδιαίτερα ανησυχητική για τους παράκτιους αλιείς μικρής κλίμακας, οι οποίοι ήδη πιέζονται από τις ανταγωνιστικές χρήσεις του θαλάσσιου χώρου. Το προτεινόμενο πλαίσιο τους επιβάλλει πρόσθετους περιορισμούς και υποχρεώσεις, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει τον θεσμικό ρόλο των παραγωγών υδατοκαλλιέργειας.
Ανεπαρκείς περιβαλλοντικές εγγυήσεις και κυρώσεις
Η «αγρανάπαυση» και η μεταφορά μιας μονάδας σε άλλη περιοχή δεν πρέπει να αποτελούν διέξοδο για επιχειρήσεις που έχουν προκαλέσει περιβαλλοντική βλάβη, ούτε να μεταφέρουν απλώς την περιβαλλοντική πίεση από μία περιοχή σε άλλη. Απαιτούνται σαφείς όροι για την παύση της δραστηριότητας, την ανεξάρτητη αξιολόγηση και την πλήρη αποκατάσταση του περιβάλλοντος.
Παράλληλα, προτείνεται να αυξηθεί από 24 σε 30 μήνες ο χρόνος απομάκρυνσης των εγκαταστάσεων μετά τη λήξη μιας μίσθωσης.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν και οι κυρώσεις. Τα προβλεπόμενα πρόστιμα των €3.000–€30.000 δεν λειτουργούν αποτρεπτικά για μεγάλες επιχειρήσεις, ούτε προσεγγίζουν το πραγματικό κόστος απομάκρυνσης εγκαταλελειμμένων εγκαταστάσεων και αποκατάστασης του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Στην Ελλάδα έχουν ήδη καταγραφεί πάνω από 173 εγκαταλελειμμένες μονάδες υδατοκαλλιέργειας, αφήνοντας πίσω εξοπλισμό και απόβλητα. Παράλληλα, η νέα ρύθμιση προβλέπει ότι το ημερήσιο πρόστιμο των €500 και τα σχετικά μέτρα θα ενεργοποιούνται 90 ημέρες μετά τη διαπίστωση της παράβασης, αντί για 20 ημέρες που ισχύει σήμερα.
Η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» πρέπει να εφαρμόζεται στην πράξη: οι κυρώσεις πρέπει να είναι πραγματικά αποτρεπτικές και οι εταιρείες να καλύπτουν ολόκληρο το κόστος αποξήλωσης, καθαρισμού και αποκατάστασης — όχι οι τοπικές κοινωνίες ή το Δημόσιο.
Ισχυρή δημόσια αντίδραση
Τα εννέα άρθρα για τις υδατοκαλλιέργειες συγκέντρωσαν 99 από τα 355 δημοσιευμένα σχόλια της δημόσιας διαβούλευσης, δηλαδή σχεδόν το 28% του συνόλου. Αυτό συνέβη παρότι οι υδατοκαλλιέργειες δεν αναφέρονταν ούτε στον επίσημο τίτλο ούτε στη σύντομη περιγραφή της διαβούλευσης.
Στη διαβούλευση κατατέθηκαν επίσης τα κοινά συμπεράσματα 36 παράκτιων και νησιωτικών δήμων, οι οποίοι έχουν ήδη ζητήσει ουσιαστικές αλλαγές στην πολιτική της χώρας για τις υδατοκαλλιέργειες.
«Οι δήμοι, οι παράκτιοι αλιείς και οι άνθρωποι που ζουν με τις συνέπειες αυτών των αποφάσεων πρέπει να έχουν φωνή στη λήψη τους. Δεν μπορούμε να ενισχύουμε την επιρροή του κλάδου, ενώ οι τοπικές κοινωνίες μένουν χωρίς εγγυημένη εκπροσώπηση.
Οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να ελέγχουν τον εαυτό τους και οι κυρώσεις δεν μπορούν να είναι τόσο χαμηλές ώστε η παραβίαση των κανόνων να αποτελεί απλώς κόστος λειτουργίας. Χρειαζόμαστε ανεξάρτητους ελέγχους, ουσιαστικές περιβαλλοντικές εγγυήσεις και σαφή ευθύνη για την πλήρη αποκατάσταση.»
— Εύα Δουζίνα, Πρόεδρος του Rauch Foundation και μέλος της ΑΚΤΑΙΑΣ
Η ΑΚΤΑΙΑ ζητά:
- ουσιαστική συμμετοχή της τοπικής αυτοδιοίκησης, των παράκτιων αλιέων και των επηρεαζόμενων κοινωνιών στη λήψη αποφάσεων,
- ανεξάρτητους περιβαλλοντικούς ελέγχους και δημόσια πρόσβαση στα δεδομένα,
- σαφείς περιβαλλοντικές εγγυήσεις για την αγρανάπαυση, τη μετεγκατάσταση και την πλήρη αποκατάσταση,
- πραγματικά αποτρεπτικές κυρώσεις και εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει», και
- δημοσίευση της έκθεσης της διαβούλευσης και του αναθεωρημένου κειμένου πριν το νομοσχέδιο προχωρήσει στη Βουλή.
Η αρχή είναι απλή: ο κλάδος δεν μπορεί να αυτοελέγχεται. Οι δήμοι, οι παράκτιοι αλιείς και οι κοινωνίες που επηρεάζονται πρέπει να έχουν θέση στο τραπέζι των αποφάσεων. Τέλος, η παραβίαση των κανόνων δεν μπορεί δεν μπορεί να κοστίζει λιγότερο από τη συμμόρφωση με αυτούς.
Σχετικά με την ΑΚΤΑΙΑ
Η ΑΚΤΑΙΑ είναι πανελλήνια συμμαχία ομάδων πολιτών, μη κερδοσκοπικών οργανισμών, επιστημόνων και πολιτών από περισσότερες από 20 κοινότητες σε όλη την Ελλάδα. Εργάζεται με βάση επιστημονικά και τεκμηριωμένα στοιχεία για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, των παράκτιων κοινωνιών και των βιώσιμων τοπικών οικονομιών.
Σημείωση προς τους συντάκτες
Η αξιολόγηση της MacAlister Elliott & Partners εκπονήθηκε για λογαριασμό του Rauch Foundation εντός του περιορισμένου χρόνου της διαβούλευσης. Πρόκειται για εστιασμένη τεχνική αξιολόγηση περιβαλλοντικών, κοινωνικών και θεσμικών ζητημάτων και όχι για νομική γνωμοδότηση επί του ελληνικού δικαίου.
Πηγές και τεκμηρίωση
- Δημόσια διαβούλευση στο OpenGov
- Ανακοίνωση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
- Η πρωτοβουλία των 36 δήμων
- Κατατεθέντα νομοσχέδια στη Βουλή
- ΑΚΤΑΙΑ
- Τεχνική αξιολόγηση MacAlister Elliott & Partners για το Rauch Foundation, 6 Σεπτεμβρίου 2026
-- AKTAIA
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Η ΒΕΛΟΥΤΣΑ ΝΕWS θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.
Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών.
Όλα τα σχόλια θα εμφανίζονται μετά την έγκρισή τους από τους διαχειριστές του ιστολογίου.
Σχόλια υβριστικά, συκοφαντικά, ειρωνικά, υποτιμητικά, μειωτικά και απαξιωτικά ή σχόλια χυδαία, σεξιστικά, ρατσιστικά και θρησκευτικού μίσους, σχόλια με μηνύματα που δεν καταλαβαίνουμε, ονομαστικές αναφορές σε απλούς πολίτες και προβοκατόρικα ή σχόλια που δεν έχουν σχέση με τη παραπάνω ανάρτηση, ΔΕΝ θα δημοσιεύονται.
Τα σχόλια και τα κείμενα των αναγνωστών εκφράζουν τους ίδιους και δεν υιοθετούνται κατά ανάγκη από το παρόν ιστολόγιο.
Παρακαλούμε τους αναγνώστες μας να διατυπώνουν τα σχόλια τους με κόσμιο τρόπο για να δημοσιευτούν.
Εάν παρόλα αυτά κάποιος θεωρεί ότι θίγεται από ανάρτηση ή σχόλιο στο Blog, καλείται να επικοινωνήσει μαζί μας μέσω του e-mail veloutsaxiromerou@gmail.com προς αποκατάσταση.