ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΟΝΗΣ:ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΘΕΜΑ ΣΤΟ ΞΗΡΟΜΕΡΟ

 

Μια πρωτοβουλία του Δήμου Ξηρομέρου που αφορά το μεγάλο, ή καλύτερα το τεράστιο θέμα, όπως είναι το δημογραφικό στον Δήμο Ξηρομέρου, φέρνει στην επιφάνεια ένα πρόβλημα που δεν περιορίζεται μόνο στον Δήμο Ξηρομέρου ούτε ακόμη και στον Νομό Αιτωλοακαρνανίας, αλλά περικλείει όλο τον γεωγραφικό χώρο που λέγεται Ελλάδα. 

Παρ’ όλα αυτά, με αφορμή αυτή την πρωτοβουλία, που προσωπικά θα επιθυμούσα να είχε ξεκινήσει πολύ πριν και ιδιαίτερα πριν από δύο περίπου χρόνια (κάπου στην αρχή του 2025), όταν άρχισαν να εμφανίζονται στα ΜΜΕ διάφορες έρευνες που επικέντρωναν το πρόβλημα τόσο στον Δήμο Ξηρομέρου όσο και στον Νομό Αιτωλοακαρνανίας, ας είναι τουλάχιστον (η συγκεκριμένη πρωτοβουλία) μια αρχή, η οποία μέσα από τον διάλογο που ελπίζω ότι θα ξεκινήσει και με προϋπόθεση την ώριμη σκέψη όσων καταθέσουν τις απόψεις τους, χωρίς απρόκλητα σχόλια και περίεργους υπαινιγμούς, να καταλήξουμε μέσα από τα συμπεράσματα σε κάποιες προτάσεις που δεν θα μείνουν προτάσεις, αλλά, με την προβλεπόμενη διαδικασία, να κοινοποιηθούν προς όλους τους αρμόδιους που εμπλέκονται με το πανεθνικό αυτό ζήτημα.

Η συζήτηση για το δημογραφικό γενικά και ειδικά κάνει την εμφάνισή της στον δημόσιο διάλογο, θα έλεγα, με έναν τρόπο επιτακτικό, καθότι όλα τα δεδομένα που εμφανίζονται σταδιακά με τη μορφή μιας απειλής για την Ελλάδα δεν είναι παρά μια πραγματικότητα που δύσκολα επιδέχεται παρερμηνείες.

Θέλοντας, λοιπόν, να συμμετάσχω, θα ξεκινήσω τη σκέψη μου με το μείζον ζήτημα που το διαπιστώνουμε από τη μείωση του μαθητικού πληθυσμού (που είναι και ορατό πανελλαδικά).

Κάθε χρόνο διαβάζουμε ότι η φθίνουσα πορεία είναι μια πραγματικότητα. Σε μια σχετική έρευνα που έχω κρατήσει αναφέρει τα εξής:

Είναι χαρακτηριστικό ότι μέσα στην τετραετία 2021–2024 η ΕΛΣΤΑΤ υπολογίζει τη συρρίκνωση του πληθυσμού σε περισσότερα από 10.000 άτομα. 

 Συγκεκριμένα, από 197.233 άτομα το 2021, η ΕΛΣΤΑΤ υπολόγισε τον πληθυσμό της Αιτωλοακαρνανίας σε 191.876 το 2022, 189.287 το 2023 και πλέον το 2024 σε 186.707 άτομα. 

Και για να έχουμε μια τάξη μεγέθους, αυτή η μείωση (κατά 10.526 άτομα) ισοδυναμεί με το «εξαφανίστηκε» από τον χάρτη ο Δήμος Ξηρομέρου, που στην απογραφή του 2021 βρέθηκε με πληθυσμό 10.206 κατοίκων.

Αυτό σημαίνει ότι το ισοζύγιο γεννήσεων και θανάτων καταρρέει.

Να αναφέρω κάποια χαρακτηριστικά από έρευνα που έγινε την περίοδο του 2025. Στο Αγρίνιο πολλά από τα 12θέσια σχολεία έγιναν 11θέσια. Παρόμοια εικόνα σε σχολεία στο Μεσολόγγι, ενώ στο Θέρμο το Δημοτικό από 12θέσιο έγινε 7θέσιο. Όπως είχε ανακοινωθεί, το σχολικό έτος 2025–2026 το Νηπιαγωγείο Βαρετάδας και το Νηπιαγωγείο Σαρδηνίων έγιναν μονοθέσια. Το Δημοτικό Σχολείο Αρχοντοχωρίου από 3θέσιο έγινε 2θέσιο, στον Μύτικα από 4θέσιο έγινε 3θέσιο, στο Ευηνοχώρι από 2θέσιο έγινε 1θέσιο και πολλά άλλα ακόμη που, για λόγους χρόνου, τα παραβλέπω.

Η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί σταθερή εργασία, αξιοπρεπές εισόδημα και πρόσβαση σε κατοικία. Το δημογραφικό δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με αποσπασματικά μέτρα ή πολιτικές επιδομάτων. Απαιτείται ένα εθνικό σχέδιο με απαραίτητη πολιτική συναίνεση και, κυρίως, έμφαση στην αποκέντρωση και την περιφερειακή ανάπτυξη.

Το δημογραφικό και η βιωσιμότητα της περιφέρειας δεν αντιμετωπίζονται με γενικές διαπιστώσεις, αλλά με συγκεκριμένες πολιτικές: στήριξη της οικογένειας, πρόσβαση στη στέγη, νέες θέσεις εργασίας, ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα, σύγχρονες υποδομές και πραγματική ποιότητα ζωής στην ύπαιθρο.

Ο βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας Μίλτος Ζαμπάρας, σε ομιλία του στη Βουλή, έθεσε τρεις προϋποθέσεις, όχι με λύσεις στο μέλλον αλλά άμεσα, ακόμη και σήμερα:

Κοινωνικές κατοικίες με χαμηλά ενοίκια και πλαφόν στις βραχυχρόνιες μισθώσεις.

Ουσιαστική στήριξη νέων ζευγαριών και οικογενειών.

Σχέδιο αναστροφής της πληθυσμιακής συρρίκνωσης με μέτρα ειδικά για την Αιτωλοακαρνανία.

Μέσα, λοιπόν, από τις γενικές διαπιστώσεις του προβλήματος που, όπως προανέφερα, είναι γενικότερο φαινόμενο, κοινώς πανελλαδικό, ας επικεντρωθούμε και στο ειδικό πρόβλημα που αφορά τον Δήμο μας.

Πρέπει να είμαστε αρκετά ρεαλιστές για να ελπίζουμε ότι μια ωραία πρωία θα αλλάξει η κατάσταση.

Το πρόβλημα στον Δήμο Ξηρομέρου, που πιθανόν στη συγκεκριμένη χρονική στιγμή να συμπλέει και με τον Δήμο Θέρμου, έχει ένα μονοπάτι. Αν η περιφερειακή ανάπτυξη στον Νομό Αιτωλοακαρνανίας δεν έχει άμεσα αποτελέσματα και, κυρίως, επενδύσεις, χωρίς να απωλέσει τις λιγοστές έως ελάχιστες δραστηριότητες που έχουν απομείνει, πιθανόν να χάσουμε και την ελάχιστη ελπίδα φωτός.

Ο Δήμος Ξηρομέρου, ο οποίος εδώ και χρόνια έχει υποστεί μια τεράστια αποψίλωση σχεδόν όλων των υπηρεσιών δημόσιου και ιδιωτικού φορέα (εφορίες, τράπεζες, Λιμεναρχείο), σταδιακά προβλέπεται να εξαφανιστούν και τα επαγγέλματα του πρωτογενούς τομέα, όπως η αλιεία, η κτηνοτροφία, η μελισσοκομία κ.λπ.

Ακόμη και η προσδοκώμενη επένδυση στο Πλατυγιάλι μπορεί μεν να επιφέρει μια ανάκαμψη, αλλά δεν αρκεί! Οι μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας που υπάρχουν (με τα όποια αρνητικά τους προσδίδουν κάποιοι) προσφέρουν σε 150 με 200 οικογένειες ένα εισόδημα που, σε περιόδους κρίσης και της μεγάλης αύξησης της ανεργίας, είναι ένα αρκετά σημαντικό βοήθημα για όλους αυτούς τους εργαζομένους.

Οι ιχθυοκαλλιέργειες κρατούν στον Αστακό έναν σημαντικό αριθμό κατοίκων που, σε διαφορετική περίπτωση, ή θα ήταν μετανάστες, άνεργοι ή περιστασιακά εργαζόμενοι σε εποχιακές δουλειές.

Η αντίστροφη μέτρηση για τον Δήμο (μας) μπορεί να ξεκινήσει αν απαιτήσει με σθεναρό τρόπο να κερδίσει μέσω ευρωπαϊκών προγραμμάτων μόνιμες επενδύσεις, αν διαμορφώσει προγράμματα και μέσω της Περιφέρειας ή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης πετύχει όχι κάποια παροδική χρηματοδότηση, αλλά μια αρκετά μεγάλη και σε βάθος χρόνου.

Αν δεν υπάρξει λύση για τα νέα ζευγάρια, τόσο στο στεγαστικό όσο και στην οικονομική ανακούφιση για τις γεννήσεις, αν δεν χρηματοδοτηθούν οι οικογένειες με ένα βοήθημα που θα αφορά τις σπουδές των παιδιών τους, τότε μάλλον (πιθανότατα) το πρόβλημα θα γίνει εφιάλτης!

Η ερήμωση θα είναι αναπόφευκτη, με αποτέλεσμα να αφανιστούν ολόκληρες περιοχές.

Προϋπόθεση όλων αυτών είναι η κεντρική εξουσία να αντιληφθεί (αν δεν το έχει αντιληφθεί ακόμη) ότι η σταδιακή ερήμωση της περιφέρειας θα επιφέρει τα μέγιστα δεινά για την Ελλάδα. Η αποκέντρωση, με την απαραίτητη αναβάθμιση πολλών υπηρεσιών στην επαρχία, θα αλλάξει τον ρου της ιστορίας.

Ο Δήμος Ξηρομέρου, ο οποίος δυστυχώς, πέραν των άλλων, υπολείπεται και σε τουρισμό, οφείλει να εκπονήσει ένα σχέδιο σε βάθος χρόνου, όχι πέραν του ενός έτους, στο οποίο θα καταγράφονται τα προβλήματα αλλά παράλληλα θα τίθενται και τα αιτήματα.

Η αλιεία και, κατά δεύτερον, η κτηνοτροφία είναι οι παραγωγικές μονάδες που συντηρούν τον πληθυσμό του Δήμου Ξηρομέρου. Τουλάχιστον από εκεί ας γίνει το πρώτο βήμα.

Ας προσκαλέσει, λοιπόν, σε μια ευρεία σύσκεψη τα σωματεία τόσο των οργανωμένων φορέων (αλιέων, κτηνοτρόφων, οικοδόμων, εμπορικών συλλόγων, τουριστικών και ξενοδοχειακών φορέων), όσο και τις ομοσπονδίες ΟΠΣΥΞ και ΠΑΝΣΥ (να κάνουν κάτι και αυτές), σε έναν ανοιχτό διάλογο, να τεθούν τα ζητήματα αλλά και οι προτάσεις όλων αυτών που θα παρευρεθούν, διότι ναι μεν κριτική, αλλά το να κρίνεις κάποιον απαιτεί να έχεις και τη δική σου πρόταση.

Ίσως μέσα από μια τέτοια επαφή να έχουμε ένα ελπιδοφόρο ξεκίνημα.

==============================================================

1. Από τη δημοσίευση του Δημήτρη Παπαδάκη – εφημερίδα «Συνείδηση».

   Το κειμενο επιτρέπεται να δημοσιευθει μονο σε οσα ηλεκτρονικα εντυπα εχει αποσταλεί  Απαγορευεται καθε δημοσιευση σε ιστοσελιδες και blog που δεν εχουν συμπεριληφθει στην email-list
   
   

   --

   Χρήστος Μπόνης