Παραμένουν οι αντιδράσεις παράκτιων και νησιωτικών δήμων για τις Ιχθυοκαλλιέργειες καθώς ο νέος νόμος ψηφίστηκε χωρίς να ενσωματωθούν βασικές αλλαγές που είχαν προτείνει δήμαρχοι και φορείς κατά τη δημόσια διαβούλευση.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι όροι χωροθέτησης των μονάδων, η περιβαλλοντική εποπτεία και η ανάγκη επικαιροποίησης των επιστημονικών δεδομένων στα οποία βασίζονται οι σχετικές μελέτες.
Παράλληλα, εξακολουθεί να εκκρεμεί η αναθεώρηση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου Υδατοκαλλιεργειών, που ισχύει από το 2011 και η αναθεώρηση του οποίου παραμένει σε εκκρεμότητα.
Που εστιάζουν οι δήμοι
Με τον ν. 5336/2026 θεσπίστηκαν αλλαγές στις προθεσμίες απομάκρυνσης εγκαταστάσεων και στις διοικητικές κυρώσεις, χωρίς ωστόσο να υιοθετηθούν οι βασικές προτάσεις που είχαν κατατεθεί από την πλευρά της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των φορέων που συμμετείχαν στη διαβούλευση.
Οι διαφωνίες αφορούν κυρίως την αποτελεσματικότητα των περιβαλλοντικών ελέγχων, τις αποστάσεις των μονάδων από τις ακτές και τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στις αποφάσεις χωροθέτησης.
Η συζήτηση είχε ξεκινήσει από το καλοκαίρι, με κοινό πόρισμα που προέκυψε από ημερίδα στον Πόρο και επιστολή 18 δημάρχων προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στις 19 Σεπτεμβρίου.
Οι αντιδράσεις συνεχίζονται και μετά την ψήφιση του νόμου, ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες, προετοιμάζεται και νέα κινητοποίηση στο Μεσολόγγι.
Χωροταξικό για τις υδατοκαλλιέργειες - Η αναθεώρηση που εκκρεμεί
Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Υδατοκαλλιέργειες εγκρίθηκε το 2011 και εξακολουθεί να καθορίζει τις βασικές κατευθύνσεις χωροθέτησης των μονάδων.
Η επικαιροποίησή του αποτελεί ένα από τα βασικά αιτήματα των δήμων, καθώς στο διάστημα που έχει μεσολαβήσει έχουν μεταβληθεί τόσο οι ανάγκες του κλάδου όσο και οι συνθήκες σε αρκετές παράκτιες περιοχές.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας είχε δρομολογήσει από το 2022 την αναθεώρηση του πλαισίου μέσω σχετικού διαγωνισμού.
Ο αρχικός διαγωνισμός ματαιώθηκε και ακολούθησε νέα προκήρυξη το 2023, χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του αναθεωρημένου χωροταξικού.
Διαφορετικό αντικείμενο έχει η χρηματοδότηση των 4 εκατ. ευρώ που ανακοίνωσε τον Ιούνιο του 2026 το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, καθώς αφορά την υποστήριξη του χωροταξικού σχεδιασμού μέσω των φορέων διαχείρισης των Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών (ΠΟΑΥ) και όχι τη συνολική αναθεώρηση του εθνικού πλαισίου.
Στις παρεμβάσεις τους, οι δήμοι επικαλούνται την ανάγκη αξιοποίησης σύγχρονων επιστημονικών δεδομένων, που θα αποτυπώνουν τα χαρακτηριστικά κάθε θαλάσσιας περιοχής.
Όπως αναφέρουν εκπρόσωποι φορέων, σε ορισμένες περιβαλλοντικές μελέτες χρησιμοποιούνται ακόμη και στοιχεία 30ετίας, γεγονός που, κατά την άποψή τους, καθιστά αναγκαία την επικαιροποίηση των σχετικών αξιολογήσεων.
Μονάδες κοντά στις ακτές και περιβαλλοντικοί έλεγχοι
Στις 22 Ιουνίου 2026 πραγματοποιήθηκε στον Πόρο ημερίδα για τις ιχθυοκαλλιέργειες και την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, με πρωτοβουλία του Δήμου Πόρου και της Aegean Rebreath, στο πλαίσιο του Δικτύου Μπλε Δήμων.
Στη διαβούλευση συμμετείχαν εκπρόσωποι 26 δήμων του Δικτύου και 11 δήμων του Αργοσαρωνικού, μεταξύ των οποίων ο Πόρος, η Αίγινα, η Σαλαμίνα, η Ύδρα, οι Σπέτσες, η Επίδαυρος, η Ερμιονίδα και το Ναύπλιο, καθώς και νησιωτικοί δήμοι όπως η Πάρος, η Νάξος, η Τήνος και η Σαντορίνη.
Στο κοινό πόρισμα που εκδόθηκε στις 17 Ιουλίου, οι συμμετέχοντες ζήτησαν να επανεξεταστούν οι ελάχιστες αποστάσεις των μονάδων από τις ακτές, επισημαίνοντας ότι στην Ελλάδα λειτουργούν εγκαταστάσεις ακόμη και σε απόσταση 50 μέτρων από την ακτογραμμή, ενώ επικαλούνται αυστηρότερα όρια σε άλλες μεσογειακές χώρες.
Παράλληλα, πρότειναν την επικαιροποίηση των επιστημονικών δεδομένων που χρησιμοποιούνται στις περιβαλλοντικές μελέτες, την ενίσχυση των ελέγχων και μεγαλύτερη συμμετοχή των δήμων στις διαδικασίες αδειοδότησης.
Οι προτάσεις τους εστιάζουν στην καλύτερη συνεκτίμηση των τοπικών συνθηκών, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου οι ιχθυοκαλλιέργειες συνυπάρχουν με τον τουρισμό, την παράκτια αλιεία και άλλες δραστηριότητες. Παράλληλα, ζητούν συστηματικότερους ελέγχους και αξιολόγηση της συνολικής περιβαλλοντικής επιβάρυνσης, όταν περισσότερες μονάδες λειτουργούν στην ίδια θαλάσσια περιοχή.
Τι προβλέπει ο νέος νόμος και ποιες αλλαγές ζητήθηκαν
Με τον ν. 5336/2026 η προθεσμία απομάκρυνσης αυθαίρετων εγκαταστάσεων υδατοκαλλιέργειας αυξάνεται από 20 σε 90 ημέρες, ενώ προβλέπεται αρχικό πρόστιμο από 3.000 έως 30.000 ευρώ για αυθαίρετη κατάληψη θαλάσσιων ή λιμναίων εκτάσεων και άσκηση δραστηριότητας χωρίς την απαιτούμενη έγκριση.
Εφόσον η παράνομη κατάληψη συνεχιστεί μετά την παρέλευση της προθεσμίας, προβλέπεται επιπλέον πρόστιμο 500 ευρώ ημερησίως, καθώς και διαδικασία κατάσχεσης και δήμευσης των εγκαταστάσεων.
Παράλληλα, στις περιπτώσεις λήξης ή διακοπής μίσθωσης, η ανώτατη προθεσμία απομάκρυνσης εγκαταστάσεων αυξάνεται από 24 σε 30 μήνες, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Κατά τη δημόσια διαβούλευση, η ΑΚΤΑΙΑ, η πανελλαδική συμμαχία για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος από τη βιομηχανική ιχθυοκαλλιέργεια, είχε προτείνει αύξηση του ανώτατου αρχικού προστίμου στις 300.000 ευρώ και περιορισμό της προθεσμίας απομάκρυνσης αυθαίρετων εγκαταστάσεων στις 30 ημέρες, προτάσεις που δεν υιοθετήθηκαν στις συγκεκριμένες διατάξεις.
Αντίστοιχα, οι 18 δήμαρχοι είχαν ζητήσει ενίσχυση της περιβαλλοντικής εποπτείας και μεγαλύτερη συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στις αποφάσεις για τις υδατοκαλλιέργειες.
Τι δείχνουν οι επιστημονικές μελέτες
Πέρα από τις παρεμβάσεις στη νομοθεσία, η συζήτηση για τη χωροθέτηση των ιχθυοκαλλιεργειών συνδέεται και με επιστημονικές αξιολογήσεις που έχουν δημοσιευθεί τα τελευταία χρόνια.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται συγκριτική μελέτη του 2024 της βρετανικής εταιρείας συμβούλων MacAlister Elliott & Partners (MEP), η οποία εκπονήθηκε για λογαριασμό του Rauch Foundation και εξετάζει το κανονιστικό πλαίσιο υδατοκαλλιεργειών σε 12 χώρες.
Σύμφωνα με τη μελέτη, το ελληνικό πλαίσιο επιτρέπει, υπό προϋποθέσεις, την εγκατάσταση μονάδων σε αποστάσεις μικρότερες των 100 μέτρων από την ακτή και σε θαλάσσια βάθη κάτω των 20 μέτρων.
Οι συντάκτες επισημαίνουν διαφοροποιήσεις σε σχέση με τις προϋποθέσεις που εφαρμόζονται σε άλλες χώρες και προτείνουν την επανεξέταση των κριτηρίων χωροθέτησης, με μεγαλύτερη έμφαση στο βάθος των υδάτων, στις αποστάσεις μεταξύ των εγκαταστάσεων και στη φέρουσα ικανότητα των θαλάσσιων περιοχών.
Η ίδια εταιρεία εκπόνησε και τεχνική έκθεση για τις προτεινόμενες νομοθετικές αλλαγές, την οποία η ΑΚΤΑΙΑ υπέβαλε στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων τον Σεπτέμβριο. Σύμφωνα με τη συνοδευτική επιστολή, η έκθεση εξετάζει τις διατάξεις του νομοσχεδίου και περιλαμβάνει νομικές, περιβαλλοντικές και θεσμικές εισηγήσεις ανά άρθρο
Στην επιστολή της, η ΑΚΤΑΙΑ ζητούσε επίσης εκπροσώπηση των δήμων στις σχετικές διαδικασίες, σαφέστερες αρμοδιότητες για τους φορείς διαχείρισης των ΠΟΑΥ και πλήρη περιβαλλοντική αποκατάσταση κατά τη μετεγκατάσταση μονάδων.
Εισηγούνταν ακόμη τη διατήρηση της ανώτατης προθεσμίας απομάκρυνσης εγκαταστάσεων στους 24 μήνες και τη ρητή δυνατότητα αναστολής μισθώσεων για σοβαρούς περιβαλλοντικούς λόγους.
Πένη Χαλάτση/.insider.gr
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Η ΒΕΛΟΥΤΣΑ ΝΕWS θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.
Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών.
Όλα τα σχόλια θα εμφανίζονται μετά την έγκρισή τους από τους διαχειριστές του ιστολογίου.
Σχόλια υβριστικά, συκοφαντικά, ειρωνικά, υποτιμητικά, μειωτικά και απαξιωτικά ή σχόλια χυδαία, σεξιστικά, ρατσιστικά και θρησκευτικού μίσους, σχόλια με μηνύματα που δεν καταλαβαίνουμε, ονομαστικές αναφορές σε απλούς πολίτες και προβοκατόρικα ή σχόλια που δεν έχουν σχέση με τη παραπάνω ανάρτηση, ΔΕΝ θα δημοσιεύονται.
Τα σχόλια και τα κείμενα των αναγνωστών εκφράζουν τους ίδιους και δεν υιοθετούνται κατά ανάγκη από το παρόν ιστολόγιο.
Παρακαλούμε τους αναγνώστες μας να διατυπώνουν τα σχόλια τους με κόσμιο τρόπο για να δημοσιευτούν.
Εάν παρόλα αυτά κάποιος θεωρεί ότι θίγεται από ανάρτηση ή σχόλιο στο Blog, καλείται να επικοινωνήσει μαζί μας μέσω του e-mail veloutsaxiromerou@gmail.com προς αποκατάσταση.