Από τη Βόνιτσα με 300 δολάρια, «βασιλιάς» του γύρου στις ΗΠΑ: Ο μηχανικός που έφερε την Ελλάδα στα αμερικανικά πιάτα
Έγινε μηχανικός, σχεδίασε μηχανές για το ψήσιμο του γύρου και κατάλαβε ότι η μεγαλύτερη ευκαιρία δεν βρισκόταν στον εξοπλισμό, αλλά στο ίδιο το φαγητό
Νέα Υόρκη, 1964. Το υπερωκεάνιο «Βασίλισσα Φρειδερίκη» φέρνει στις Ηνωμένες Πολιτείες μια ακόμη γενιά Ελλήνων μεταναστών. Ανάμεσά τους βρίσκεται ένας 19χρονος από τη Βόνιτσα, με δύο βαλίτσες και μόλις 300 δολάρια στην τσέπη.
Δεν γνωρίζει τη γλώσσα, δεν έχει γνωριμίες· έχει, όμως, την ικανότητα να βλέπει πίσω από μια καθημερινή δυσκολία την πιθανότητα μιας μεγάλης ιδέας.
Ο Πήτερ Παρθένης φτάνει από τη Νέα Υόρκη στο Σικάγο, σπουδάζει μηχανικός και δουλεύει παράλληλα σε ελληνικά εστιατόρια. Έξι δεκαετίες αργότερα, το όνομά του θα συνδεθεί με τη διάδοση του γύρου στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το επιχειρηματικό του όπλο δεν είναι κάποια μυστική οικογενειακή συνταγή, αλλά η μηχανική γνώση: μια λύση που βοηθά να περάσει ο γύρος από την κουζίνα του ελληνικού εστιατορίου στη μαζική παραγωγή.
Από τη Βόνιτσα στις ΗΠΑ
Η ζωή του αρχίζει σε μια μικρή πόλη της Αιτωλοακαρνανίας, σε μια οικογένεια που μετρά τις δυσκολίες της μεταπολεμικής Ελλάδας. Ο πατέρας του πεθαίνει όταν ο ίδιος είναι μόλις 40 ημερών. Η μητέρα του μεγαλώνει μόνη της εκείνον και τις δύο αδελφές του, σε ένα σπίτι χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα και τρεχούμενο νερό.
Στα 19 του παίρνει τον δρόμο για την Αμερική. Από τη Νέα Υόρκη συνεχίζει προς το Σικάγο, όπου εγγράφεται στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόι. Για να τα βγάλει πέρα, εργάζεται σε ελληνικά εστιατόρια, ενώ παρακολουθεί μαθήματα.
Τα βράδια βρίσκεται στη σάλα· την ημέρα, στα αμφιθέατρα. Η πόλη τού προσφέρει κάτι περισσότερο από σπουδές: μια θέση στην καρδιά της ελληνοαμερικανικής επιχειρηματικότητας και μια εικόνα της αγοράς από την πλευρά εκείνων που δουλεύουν μέσα στις κουζίνες.
Αφού ολοκληρώνει τις σπουδές του στη μηχανική και την αυτοματοποίηση, ο Παρθένης στρέφεται σε επιχειρηματικές ιδέες που συνδυάζουν τεχνολογία και πρακτική ανάγκη. Ανάμεσά τους βρίσκεται και ο σχεδιασμός αυτόματων πλυντηρίων αυτοκινήτων, τα οποία ονειρεύεται να μεταφέρει στην Ελλάδα. Τα σχέδια αυτά δεν προχωρούν. Μια διαφορετική ευκαιρία, όμως, εμφανίζεται στο Σικάγο — και βρίσκεται πολύ κοντά του.
Το πρόβλημα στην κουζίνα
Στα ελληνικά εστιατόρια της πόλης, ο γύρος έχει ήδη το δικό του κοινό. Το κρέας ψήνεται σε κάθετη περιστρεφόμενη σούβλα, κόβεται σε λεπτές φέτες και μπαίνει στην πίτα. Για όσους τον γνωρίζουν, είναι ένα αγαπημένο πιάτο· για πολλούς Αμερικανούς, παραμένει άγνωστο.
Η παρασκευή του έχει και ένα πρακτικό εμπόδιο. Οι μηχανές που χρησιμοποιούν τα εστιατόρια εισάγονται από την Ευρώπη, ενώ η λειτουργία και η συντήρησή τους δεν είναι πάντα απλές. Οι εστιάτορες αρχίζουν να ζητούν από τον Παρθένη να τις επισκευάζει. Εκείνος βλέπει ότι μπορεί να κάνει περισσότερα από το να διορθώνει τον εξοπλισμό: σχεδιάζει και κατασκευάζει μηχανές για το ψήσιμο του γύρου, ιδρύοντας την Optimal Automatics.
Η ιδέα έχει επιχειρηματική λογική. Μια καλύτερη μηχανή μπορεί να κάνει το ψήσιμο πιο αξιόπιστο και να βοηθήσει ένα εστιατόριο να σερβίρει περισσότερο φαγητό. Για να πουλήσει τον εξοπλισμό, όμως, ο Παρθένης χρειάζεται να μεγαλώσει και τη ζήτηση. Παρουσιάζει τον γύρο σε εκθέσεις τροφίμων στο Σικάγο και προσπαθεί να τον συστήσει σε εστιάτορες πέρα από τον στενό κύκλο των ελληνικών επιχειρήσεων.
Η προσπάθεια αποδίδει. Ο γύρος φτάνει σε περισσότερα μενού και η ζήτηση μεγαλώνει. Μαζί της, όμως, εμφανίζεται ένα νέο πρόβλημα: τα εστιατόρια δυσκολεύονται να παράγουν αρκετό κρέας με σταθερή ποιότητα. Η μηχανή λύνει ένα μέρος της εξίσωσης· δεν εξασφαλίζει, από μόνη της, ότι κάθε κουζίνα μπορεί να ανταποκριθεί στην αυξανόμενη ζήτηση.

Η στροφή από τη μηχανή στο κρέας
Εδώ ο Παρθένης κάνει την πιο σημαντική επιχειρηματική του κίνηση. Αν τα εστιατόρια χρειάζονται αξιόπιστη προμήθεια, κάποιος πρέπει να αναλάβει την παραγωγή. Το 1974 ιδρύει την Gyros Inc., την εταιρεία που εξελίσσεται στη Grecian Delight.
Η απόφαση αλλάζει τη φύση της δουλειάς του. Δεν πουλά πλέον μόνο τον εξοπλισμό που βοηθά τα εστιατόρια να ψήνουν τον γύρο· παράγει και το ίδιο το προϊόν, ώστε να μπορούν να τον προσφέρουν χωρίς να στήνουν από την αρχή μια απαιτητική διαδικασία σε κάθε κουζίνα. Ο γύρος γίνεται πιο εύκολο να μεταφερθεί, να αποθηκευτεί και να σερβιριστεί σε μεγαλύτερη κλίμακα.
Η αγορά εξακολουθεί να χτίζεται βήμα – βήμα. Στις πρώτες αποστολές έξω από το Σικάγο δεν υπάρχει οργανωμένο δίκτυο διανομής. Τα κατεψυγμένα προϊόντα ταξιδεύουν ακόμη και με υπεραστικό λεωφορείο, συσκευασμένα σε κιβώτια. Είναι μια εικόνα που δείχνει πόσο μικρή είναι τότε η επιχείρηση — αλλά και πόσο μακριά είναι διατεθειμένοι να φτάσουν οι ιδρυτές της για να βρουν νέους πελάτες.
Η Grecian Delight επεκτείνεται σταδιακά και σε άλλα ελληνικά προϊόντα. Στο χαρτοφυλάκιό της προστίθενται το τζατζίκι, ο μπακλαβάς, ο μουσακάς και το παστίτσιο. Οι χώροι παραγωγής μεγαλώνουν, καθώς οι αρχικές εγκαταστάσεις δεν επαρκούν πια.
Η εταιρεία δεν μεταφέρει απλώς μια συνταγή· δημιουργεί τις υποδομές που επιτρέπουν σε περισσότερα εστιατόρια να την εντάξουν στο μενού τους.

Από το οικογενειακό εγχείρημα σε έναν μεγαλύτερο όμιλο
Η επιχείρηση παραμένει οικογενειακή και περνά σταδιακά στη δεύτερη γενιά. Ο γιος του ιδρυτή, Πήτερ Παρθένης Τζούνιορ, αναλαμβάνει ενεργό ρόλο στη διοίκηση και γίνεται διευθύνων σύμβουλος το 2007. Υπό τη δική του ηγεσία, η εταιρεία επεκτείνει τη δραστηριότητά της πέρα από τα παραδοσιακά ελληνικά προϊόντα, σε μια ευρύτερη γκάμα μεσογειακών γεύσεων και έτοιμων λύσεων για επαγγελματικές κουζίνες.
Το 2020, η Grecian Delight συγχωνεύεται με την Kronos Foods, μια ακόμη μεγάλη επιχείρηση του κλάδου. Η συνένωση φέρνει κοντά δύο εταιρείες με μακρά παρουσία στην αμερικανική αγορά ελληνικών και μεσογειακών τροφίμων και διευρύνει την κλίμακα των δραστηριοτήτων τους.
Η διαδρομή του Πήτερ Παρθένη δεν ξεκινά με ένα φιλόδοξο σχέδιο να κατακτήσει την αμερικανική αγορά. Ξεκινά με έναν νέο μηχανικό που βλέπει τους εστιάτορες να δυσκολεύονται με τις μηχανές του γύρου.
Η πρώτη του λύση είναι τεχνική. Η μεγάλη αλλαγή έρχεται όταν καταλαβαίνει πως η πραγματική ανάγκη βρίσκεται σε ολόκληρη την αλυσίδα: στον εξοπλισμό, στην παραγωγή και στην αξιόπιστη διανομή.
Έτσι, ο γύρος περνά από τα ελληνικά εστιατόρια του Σικάγου σε μια οργανωμένη βιομηχανία τροφίμων. Και ο νεαρός που φτάνει από τη Βόνιτσα με δύο βαλίτσες και 300 δολάρια γίνεται ένας από τους επιχειρηματίες που βοήθησαν μια ελληνική γεύση να βρει θέση σε αμερικανικά πιάτα.

Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Η ΒΕΛΟΥΤΣΑ ΝΕWS θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.
Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών.
Όλα τα σχόλια θα εμφανίζονται μετά την έγκρισή τους από τους διαχειριστές του ιστολογίου.
Σχόλια υβριστικά, συκοφαντικά, ειρωνικά, υποτιμητικά, μειωτικά και απαξιωτικά ή σχόλια χυδαία, σεξιστικά, ρατσιστικά και θρησκευτικού μίσους, σχόλια με μηνύματα που δεν καταλαβαίνουμε, ονομαστικές αναφορές σε απλούς πολίτες και προβοκατόρικα ή σχόλια που δεν έχουν σχέση με τη παραπάνω ανάρτηση, ΔΕΝ θα δημοσιεύονται.
Τα σχόλια και τα κείμενα των αναγνωστών εκφράζουν τους ίδιους και δεν υιοθετούνται κατά ανάγκη από το παρόν ιστολόγιο.
Παρακαλούμε τους αναγνώστες μας να διατυπώνουν τα σχόλια τους με κόσμιο τρόπο για να δημοσιευτούν.
Εάν παρόλα αυτά κάποιος θεωρεί ότι θίγεται από ανάρτηση ή σχόλιο στο Blog, καλείται να επικοινωνήσει μαζί μας μέσω του e-mail veloutsaxiromerou@gmail.com προς αποκατάσταση.