Η σιωπηλή ωρίμανση μιας νέας δημοτικής παράταξης...

 Η σιωπηλή ωρίμανση μιας νέας δημοτικής παράταξης...

Οι δημοτικές παρατάξεις δεν δημιουργούνται επειδή κάποιο πρωί κάποιος αποφάσισε να γίνει δήμαρχος. Αν ήταν τόσο απλό, σε κάθε εκλογική αναμέτρηση θα εμφανίζονταν δεκάδες σοβαρές και βιώσιμες πολιτικές κινήσεις.

Δεν γεννιέται πρώτα η παράταξη και μετά η ανάγκη. Συμβαίνει το αντίστροφο: πρώτα ωριμάζει η ανάγκη και μετά αναζητά πολιτική έκφραση.

 Οι νέες παρατάξεις γεννιούνται μόνο όταν έχει προηγηθεί μια βαθιά κοινωνική διεργασία. Όταν η ίδια η κοινωνία αρχίζει να αισθάνεται ότι ο τρόπος με τον οποίο διοικείται ο τόπος της δεν την εκφράζει πλέον.

Η πρώτη ένδειξη κοινωνικής ωρίμανσης είναι η αίσθηση ότι ο πολιτικός κύκλος της εκάστοτε εξουσίας έχει ολοκληρωθεί  και η δυσαρέσκεια γίνεται συλλογική 

Όταν οι πολίτες σταματούν να αντιμετωπίζουν τον δήμο ως χώρο εξυπηρέτησης προσωπικών υποθέσεων , αρχίζουν να τον βλέπουν ως κοινό δημόσιο αγαθό και  οι άτυποι μηχανισμοί χάνουν την αυτονόητη επιρροή τους 

Ιδιαίτερα στους μικρούς δήμους, όπου η πολιτική δεν ασκείται μέσα σε απρόσωπους θεσμούς, αλλά μέσα από ανθρώπινες σχέσεις. 

Εκεί όπου όλοι γνωρίζονται μεταξύ τους, η ψήφος δεν είναι μόνο πολιτική επιλογή. Είναι και κοινωνική στάση. Ο επαγγελματίας γνωρίζει τον αντιδήμαρχο, ο πρόεδρος του συλλόγου συνεργάζεται με τον δήμο, ο δημότης συναντά καθημερινά τον δήμαρχο στην πλατεία ή στο καφενείο. 

Σε αυτές τις κοινωνίες η εξουσία δεν εκφράζεται μόνο μέσα από τις αποφάσεις του δημοτικού συμβουλίου. Εκφράζεται και μέσα από ένα πλέγμα σχέσεων, επιρροών και αλληλεξαρτήσεων που διαμορφώνεται με τα χρόνια.

Αυτός είναι και ο λόγος που οι μακροχρόνιες δημοτικές διοικήσεις αποκτούν συνήθως ισχυρούς μηχανισμούς. Δεν πρόκειται απαραίτητα για οργανωμένους κομματικούς μηχανισμούς, αλλά για ένα δίκτυο ανθρώπων που, άλλος περισσότερο και άλλος λιγότερο, συνδέεται με τη δημοτική εξουσία. 

Επαγγελματίες, παλιές πολιτικές οικογένειες, τοπικοί παράγοντες, σύλλογοι, πρόεδροι κοινοτήτων, πρόσωπα με κοινωνική επιρροή. 

Είναι μια κατάσταση που σχεδόν πάντα δημιουργείται όταν η ίδια διοίκηση παραμένει πολλά χρόνια στην εξουσία.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν αυτό το δίκτυο μετατρέπεται σε καθεστώς. Όταν η συμμετοχή στα κοινά περνά μέσα από προσωπικές γνωριμίες και όχι μέσα από ανοιχτές διαδικασίες. 

Όταν οι πολίτες πιστεύουν ότι για να λυθεί ένα πρόβλημά τους χρειάζονται «τον κατάλληλο άνθρωπο» και όχι έναν δήμο που λειτουργεί ισότιμα για όλους.Εκεί ακριβώς γεννιέται η πελατειακή λογική. 

Η πελατειακή σχέση δεν είναι πάντα αποτέλεσμα διαφθοράς. Πολύ συχνά είναι αποτέλεσμα μιας κουλτούρας που έχει εμπεδωθεί για δεκαετίες. «Θα μιλήσω στον αντιδήμαρχο», «γνωρίζω τον δήμαρχο...

Σιγά-σιγά ο πολίτης παύει να διεκδικεί θεσμούς που λειτουργούν σωστά και αρχίζει να αναζητά προσωπικές λύσεις. Έτσι όμως αδυνατίζει η ίδια η δημοκρατία της τοπικής κοινωνίας.

Δεν χρειάζεται μια δημοτική αρχή να αποτύχει για να κουράσει την κοινωνία. Αρκεί να πάψει να εμπνέει, με  τα ίδια πρόσωπα να εναλλάσσονται στις ίδιες θέσεις  και οι συνεδριάσεις να γίνονται τυπική διαδικασία 

Η πραγματική προϋπόθεση για τη γέννηση μιας νέας δημοτικής παράταξης  ,είναι να μην αποτελεί προϊόν προσωπικής φιλοδοξίας , αλλά έκφραση μιας κοινωνίας που έχει αποφασίσει να αλλάξει τρόπο σκέψης.

Είναι η στιγμή που μια κοινωνία αποφασίζει ότι δεν της αρκεί η διαχείριση και αρχίζει να διεκδικεί καλύτερη δημοκρατία...